Het Anne Frank Center USA in New York - dat is gelieerd aan de Anne Frank Stichting - wil de zaailingen in de Verenigde Staten planten als symbool van de groei van tolerantie, zo staat te lezen in een bericht in de New York Times op 17 april. De organisatie hoopt dat nog dit jaar een zaailing wordt geplant bij het Witte Huis en bij het monument voor de terreuraanslagen van 11 september 2001 in New York.

Er gaat ook een zaailing naar het Children’s Museum in Indianapolis, dat het verhaal van Anne Frank onder de aandacht brengt. De zeven andere zaailingen wil het Anne Frank Center op aanvraag toewijzen.

Lees het NY Times artikel�

Donderdag 12 maart is een nationale Dagboekwedstrijd voor leerlingen van groep 7 en 8 gestart: het Doorgeefdagboek. Leerlingen vullen samen een leeg Doorgeefdagboek met verhalen, gedichten, tekeningen en foto’s. De groep die het mooiste Doorgeefdagboek instuurt, wint een speciale VIP-ontvangst in het Anne Frank Huis. Het Doorgeefdagboek is onderdeel van het lespakket van de Anne Frank Krant 2009.

Vriendin van Anne Frank
Startsein voor de  nationale Dagboekwedstrijd is gegeven door Jacqueline van Maarsen. Zij reikte op de 7e Montessorischool in Amsterdam het eerste exemplaar van het Doorgeefdagboek uit aan de leerlingen van groep 7 en 8. Jacqueline van Maarsen kende Anne Frank erg goed. Zij kan zich de dertiende verjaardag van haar vriendin – de dag waarop Anne haar dagboek kreeg – nog precies herinneren.

Lespakket
Het Doorgeefdagboek is onderdeel van een lespakket, dat verder bestaat uit 30 Anne Frank Kranten voor leerlingen en een docentenhandleiding. De Anne Frank Krant 2009 staat in het teken van het 80ste geboortejaar van Anne Frank, daarnaast is er aandacht voor het thema: daders, slachtoffers, helpers en toeschouwers.

Minister van Onderwijs
De minister van Onderwijs, Ronald Plasterk, heeft het voorwoord van het Doorgeefdagboek geschreven. Hij legt uit waarom het bijhouden van een dagboek ook nu belangrijk is en roept leerlingen op mee te doen aan de Dagboekwedstrijd.

Meer over de Anne Frank Krant 2009

Anne Frank Krant 2009 bestellen

Dagelijkse boodschappenSamen met Bep Voskuijl zorgde Miep Gies voor de dagelijkse benodigdheden van de onderduikers: voedsel, maar bijvoorbeeld ook kleding en bibliotheekboeken. Anne Frank schrijft hierover in haar dagboek: ‘Miep is precies een pakezeltje, die sjouwt wat af. Haast elke dag heeft ze ergens groente opgescharreld en brengt alles in grote inkooptassen op de fiets mee.’

Dagboek bewaard

Na de arrestatie vonden Miep Gies en Bep Voskuijl de dagboeken van Anne op de vloer in het achterhuis. Miep Gies heeft ze al die tijd in een la van haar bureau bewaard. Toen ze in juli 1945 hoorde dat Anne en Margot gestorven waren in Bergen-Belsen, gaf ze de papieren aan Otto Frank.

Over haar rol als helper zegt Miep Gies zelf: ‘Ik heb geholpen, omdat ik weet hoe gemakkelijk mensen in nood raken, zonder dat ze iets verkeerds gedaan hebben’.

Extra aandacht aan schrijverschap

In onze educatieve programma’s besteden we het hele jaar extra aandacht aan het schrijverschap van Anne Frank. Verder is op 25 april een vereenvoudigde versie van het levensverhaal van Anne Frank verschenen: ‘Anne Frank, haar leven’. Het boek doet in eenvoudig Nederlands verslag van het leven van Anne Frank. Het telt 100 pagina’s, bevat korte hoofdstukken en zinnen, en veel foto’s.

‘Anne Frank, haar leven’ maakt deel uit van de serie Leeslicht. Belangrijkste doelgroep zijn de naar schatting 1,5 miljoen laaggeletterden in Nederland, maar het boek is ook geschikt voor gebruik in de klas.

Website Amsterdam Wereldboekenstad
Meer over het boek ‘Anne Frank, haar leven’

Blaadje in de virtuele Anne Frank Boom

Laat je leerlingen een blaadje in de Anne Frank Boom plaatsen. Ze laten zo zien dat ze zich geïnspireerd voelen door Anne Frank. Ga naar http://www.annefranktree.com/

Dagboekfragmenten bespreken

• Anne schrijft over de slachtoffers van de oorlog en is bang dat haar vriendinnetje Hanneli in nood is. Lees samen met je leerlingen het volgende fragment uit haar dagboek en vraag wat ze ervan denken:

‘Ik zag haar voor mij, in lompen gekleed met een vervallen en vermagerd gezicht. Haar ogen waren heel groot en zij keek mij zo droevig en verwijtend aan dat ik in haar ogen kon lezen: `O Anne, waarom heb je me verlaten? Help, o help mij, red mij uit deze hel! En ik kan haar niet helpen. Ik kan slechts toekijken hoe andere mensen lijden en sterven. […]O God, dat ik hier alles heb, wat ik me maar wensen kan en dat zij door het harde noodlot zo aangepakt is.’  (27 november 1943).

• De teksten uit Annes dagboek geven veel mensen hoop. Lees samen met je leerlingen het volgende fragment en vraag wat deze tekst positief maakt:

‘Het is me ten enenmale onmogelijk alles op te bouwen op de basis van dood, ellende en verwarring. Ik zie hoe de wereld langzaam steeds meer in een woestijn herschapen wordt, ik hoor steeds harder de aanrollende donder, die ook ons zal doden, ik voel het leed van miljoenen mensen mee. En toch, als ik naar de hemel kijk, denk ik, dat dit alles zich weer ten goede zal wenden, dat ook deze wreedheid zal ophouden, dat er weer rust en vrede in de wereldorde zal komen. Intussen moet ik m’n denkbeelden hoog en droog houden, in de tijden die komen zijn ze misschien toch nog uit te voeren!’ (15 juli 1944)

’Wij/zij’-denken

In de workshop gebruiken we de Anne Frank Krant van 2008, die uitgebreid ingaat op het thema ‘groepen’ en op ‘wij/zij-denken’. In groepjes bespreken studenten of wij/zij-denken in de klas een rol speelt. Ik wil zo vooral te weten komen hoe de studenten daarmee omgaan. Met fragmenten uit het dagboek op luister-cd maak ik de koppeling met het verhaal van Anne Frank.

Anne Frank Tijdbalk

Ook werken we met een door de Anne Frank Stichting ontwikkelde tijdbalk. Dit praktische leermiddel met 34 foto’s kun je in de klas ophangen. Een deel van de foto’s komt uit de albums van de familie Frank, andere foto’s laten belangrijke momenten uit de geschiedenis van het nazisme en de jodenvervolging zien. Samen met de studenten kijk ik naar de educatieve mogelijkheden van de tijdbalk. Ondertussen komen studenten interessante feiten en achtergronden te weten over de familie Frank en de Tweede Wereldoorlog. Handig voor in de les! 

Drie uitgangspunten

En hoe ontwikkel je dan een goede les over Anne Frank? Ik bespreek de ideeën van de Anne Frank Stichting daarover. Wij gaan altijd uit van de volgende drie dingen:

• Het levensverhaal van Anne Frank als startpunt gebruiken.
• De persoonlijke geschiedenis van Anne Frank verbinden met grotere historische gebeurtenissen.
• De relatie leggen met de wereld van leerlingen en de actualiteit.

Nieuwe ideeën?

Ideeën zijn nooit af. Heb jij nog ideeën of vragen over lesgeven over Anne Frank? Laat het ons hier weten!

Meer over de Anne Frank Krant 2008
De canon van Nederland

Zelf zegt Nadya over haar foto: “Ivan is een heel gelukkige en opgewekte man. Zijn hele leven heeft hij in een klein dorpje gewoond en hier is hij heel gelukkig mee. Hij heeft een lieve vrouw en geweldige kinderen. Ook al is hij al zijn tanden, zijn gezondheid en zijn gehoor kwijt, hij is niet teleurgesteld. Hij klaagt niet over zijn leven, hij voelt zich elke dag opnieuw gelukkig. Deze foto laat die blijdschap ook zien. Hij voelde zich goed omdat ik hem wat aandacht gaf.”

Ruim 600 inzendingen

In totaal hebben ruim 600 jongeren meegedaan aan de fotowedstrijd. Zij lieten met hun foto’s zien hoe zij denken over de thema’s vrijheid, goedheid, geven, moed, geluk, menselijkheid en betekenis. Thema’s waarover Anne Frank in haar dagboek schreef.

World Press Photo Joop Swart Masterclass

De jury bestond uit twaalf jonge, getalenteerde fotografen van over de hele wereld. Zij namen deel aan de World Press Photo Joop Swart Masterclass 2007 en hebben voor elk thema een winnende foto aangewezen.

Met de fotowedstrijd wil de Anne Frank Stichting jong fotografisch talent aanmoedigen. Nadya won met haar foto een Canon EOS 400D en een VIP-ontvangst in het Anne Frank Huis. De tweede en derde prijs waren een Canon IXUS 75 en een Canon PowerShot A570 IS. Bovendien kregen alle zeven themawinnaars een Anne Frank pakket ter waarde van € 85.

Bekijk alle winnende foto’s op: www.annefranktree.com.

Laat leerlingen meedoen aan de nieuwe wedstrijd

Ook dit jaar organiseren we weer de fotowedstrijd ‘Sources of Inspiration’. Jongeren van 10 tot en met 18 jaar kunnen hun foto met onderbouwing tot 1 oktober 2008 insturen. Wil je leerlingen mee laten doen? Kijk voor meer informatie op: www.annefrank.org/contest.

Lees de spelregels

Sprekers wezen op het intieme karakter van de tekst, op de rol van Otto Frank bij de verspreiding van het dagboek en op de literaire kwaliteit. Allen hadden zij het dagboek al op jeugdige leeftijd gelezen, maar waren pas nu – na herlezing voor het symposium – onder de indruk van de literaire kwaliteit. Gezamenlijk pleitten zij voor een grotere aandacht voor de schrijfster Anne Frank.

Eén van de sprekers op het symposium was Arjan Peters, literatuurrecensent van de Volkskrant.

Meer over het symposium
Ingekorte lezing Arjan Peters

Het opmerkelijkste aan de reacties van mijn leerlingen was dat ze een brief wilden schijven aan Miep Gies zelf. Ze waren zo opgewonden en wilden haar zo graag laten zien dat ze veel meer met Anne gemeen hadden dan dat ze van haar verschilden.

Ontmoeting met Miep Gies
Mijn leerlingen hebben Miep Gies uitgenodigd in Long Beach, Californië. Haar bezoek heeft ze voor altijd veranderd. Miep Gies heeft ons aangespoord om ervoor te zorgen dat “Annes dood niet voor niets is geweest”. We hebben hier gehoor aan gegeven en het boek ‘The Freedom Writers Diary’ is een eerbetoon aan de kracht van het geschreven woord.

Het stokje overnemen
Het dagboek van Anne Frank heeft zo’n impact gehad op mijn leerlingen, dat we een jaar nadat ze geslaagd waren voor hun high school naar het Anne Frank Huis zijn gegaan. We waren op 4 augustus in het achterhuis, de dag dat Anne gevangen genomen werd. We hadden deze datum gekozen om te laten zien dat we het stokje, in de vorm van een pen, van haar hadden overgenomen en dat we haar erfenis onder de aandacht zouden blijven brengen.

Erin Gruwell

Op zoek naar meer informatie
Nadat ze het boek hadden uitgelezen, wilden mijn leerlingen nog meer weten. Ze zijn informatie gaan zoeken over Annes familie, Miep Gies, de holocaust en andere schrijvers uit de holocaust zoals Eli Wiesel.

Nog één ding over de dagboekteksten zelf. Ondanks het feit dat Anne ze in de jaren ’40 heeft geschreven, voelden mijn leerlingen zich met haar verbonden. Het soms wat ‘ouderwetse’ taalgebruik bleek geen obstakel. Ze konden door de taal heen kijken en zich buigen over de inhoud en de kracht van Annes woorden.

Mis mijn volgende bericht niet. Hierin vertel ik meer over de reacties van mijn studenten.

Erin Gruwell