Niemand weet hoe lang ze verscholen moeten blijven.

Ondergedoken

Luchtfoto Op deze na-oorlogse luchtfoto is het achterhuis goed te zien. In het voorste gedeelte zat het bedrijf van Otto Frank.
  • Printen

Vanaf maandagochtend 6 juli 1942 zit de familie Frank ondergedoken. De schuilplaats is op dat moment nog niet helemaal klaar. Overal staan nog spullen in dozen. De onderduikers maken meteen gordijnen, want de buren mogen natuurlijk niets zien. Daarna beginnen ze met het uitpakken en inruimen van de spullen.

Anne schrijft:

'Het benauwt me ook meer dan ik zeggen kan dat we nooit naar buiten mogen, en ik ben erg bang dat we ontdekt worden en dan de kogel krijgen.'

Het Achterhuis Online

Verken de onderduikplek van Anne Frank.

Ga direct naar binnen

De familie Van Pels

De familie Van Pels arriveert een week later in het achterhuis. Anne vindt dat prettig, want er zijn dan meer mensen om mee te praten. De familie Van Pels bewoont de derde etage. De slaapkamer van het echtpaar Van Pels doet overdag dienst als woon- en eetkamer. Daarnaast bevindt zich de kamer van Peter van Pels. 'Heel klein, heel donker, heel vochtig', schrijft Anne daarover. Via Peters kamer komen de onderduikers op de zolder, waar de voedselvoorraad opgeslagen wordt. Anne en Peter komen er vaak om ongestoord te kunnen praten. De familie Frank woont in twee kamers op de tweede etage.

Twee jaar

De onderduikers weten in juli 1942 nog niet dat zij meer dan twee jaar in de schuilplaats door zullen moeten brengen. Al die tijd zullen zij niet naar buiten gaan en zullen zij het donkere, vochtige achterhuis moeten delen, voortdurend bang voor ontdekking...

Fritz Pfeffer

In november 1942 komt er nog een achtste onderduiker bij: Fritz Pfeffer. Hij is een kennis van de familie Frank en de familie Van Pels. Vanaf dat moment slaapt Margot Frank bij haar ouders op de kamer en delen Anne Frank en Fritz Pfeffer het kamertje ernaast. In het begin vindt Anne haar nieuwe kamergenoot 'een erg aardig mens'.

De kamer van Anne en Fritz Pfeffer (Foto van het heringerichte achterhuis: Allard Bovenberg)

Heel voorzichtig zijn

De onderduikers mogen niet naar buiten, dat is veel te gevaarlijk. Overdag moeten de gordijnen van het achterhuis dicht blijven, anders zouden de buren hen kunnen zien. De enige mogelijkheid om dan wat frisse lucht te happen is het kleine zolderraampje. 's Nachts staan de ramen soms wel op een kiertje.

Vanaf de zolder kan Anne de kastanjeboom zien Maar zelfs naar buiten kijken is eigenlijk al gevaarlijk (foto van het heringerichte achterhuis: Allard Bovenberg).

Wensen

Soms praten de onderduikers ook uitgebreid over hun wensen als zij weer vrij zijn. Op 23 juli 1943 schrijft Anne alle wensen op: 'Margot en mijnheer Van Pels wensen zich het meest een heet bad tot bovenaan toe en willen daar wel meer dan een half uur in blijven. Mevrouw Van Pels wil het liefst dadelijk taartjes gaan eten, Pfeffer kent niets anders dan z'n Charlotte, moeder haar kop koffie. Vader gaat naar mijnheer Voskuijl, Peter naar de stad en in de bioscoop, en ik zou van zaligheid niet weten, waar te beginnen. Ik verlang het meeste naar een eigen woning, vrije beweging en eindelijk weer hulp bij 't werk, dus dan naar school!'

Gluren naar de buren

Anne beschrijft in haar dagboek een keer hoe zij ’s avonds met een verrekijker naar de buren zit te gluren: 'Ik wist vroeger nooit dat buren zulke interessante mensen kunnen zijn, althans de onze. Een paar heb ik er bij de maaltijd aangetroffen, een familie was net aan ‘t filmen en de tandarts van tegenover had een oude angstige dame in behandeling.'

Margot Frank krijgt een oproep Ze moet naar een werkkamp in Duitsland

Op 5 juli 1942 ontvangt Margot Frank een oproep, net als duizend andere Joden in Amsterdam...

Meer

Ondergedoken Niemand weet hoe lang ze verscholen moeten blijven

Vanaf maandagochtend 6 juli 1942 zit de familie Frank ondergedoken...

Meer
Boekenkast

Het Achterhuis Een boekenkast verbergt de toegang

De schuilplaats aan de Prinsengracht 263 is redelijk groot. Er is ruimte voor twee gezinnen.

Meer

Spanning en ruzie De gemoederen lopen soms hoog op

Acht mensen dicht op elkaar in een benauwd achterhuis...

Meer

Dagelijkse bezigheden De tijd wordt gedood met lezen en studeren

De onderduikers hebben een strakke dagindeling.

Meer

De oorlog woedt verder De radio en de helpers berichten over het verloop

'Niets dan nare en neerdrukkende berichten heb ik vandaag te vertellen...

Meer
Bonnenboekje

Ook anderen doken onder Bijvoorbeeld verzetsmensen en neergeschoten piloten

De plekken waar mensen ondergedoken zaten waren erg verschillend.

Meer