Donkere wolken pakken zich boven Europa samen.

Oorlogsdreiging

German forces enter Warsaw in late September 1939
Duitse troepen trekken eind september 1939 Warschau binnen.
  • Printen

Via vrienden en kennissen blijft de familie Frank op de hoogte van de gebeurtenissen in nazi-Duitsland. De discriminatie van Joden neemt steeds meer toe. Joodse Duitsers worden tweederangs burgers in hun eigen land. Joodse leerkrachten en ambtenaren worden ontslagen, Joden en niet-Joden mogen niet meer met elkaar trouwen en Joden mogen geen eigen bedrijf meer hebben.

Anne schrijft:

'Na mei 1940 ging het bergaf met de goede tijden: eerst de oorlog, dan de capitulatie en de inmars der Duitsers en de ellende voor ons joden begon.'

Intocht Duitse leger

Nederland bezet

De familie Frank is weer in gevaar.

Meer

Kristallnacht

In de nacht van 9 op 10 november 1938 organiseren de nazi's een golf van geweld tegen de Joden in Duitsland. Meer dan honderd Joden worden gedurende de 'Kristallnacht' vermoord, honderden synagoges en Joodse winkels worden verwoest, duizenden Joodse mannen opgepakt en in concentratiekampen en gevangenissen opgesloten.

De nazi’s arresteren ook Julius en Walter Holländer, de twee broers van Edith. Julius heeft in de Eerste Wereldoorlog voor Duitsland gevochten en wordt daarom na korte tijd vrijgelaten. Walter mag pas op 1 december gaan, nadat hij beloofd heeft Duitsland zo snel mogelijk te verlaten. Na Kristallnacht vluchten veel Joden naar Nederland en andere landen.

Kristallnacht Tijdens de 'Kristallnacht' wordt de synagoge van Aken verwoest. In deze synagoge waren Otto en Edith Frank getrouwd.

Weg uit Aken

Oma Holländer gaat naar Nederland. Zij had hier in september 1938 al toestemming voor gevraagd. Het lukt haar om in maart 1939 te vertrekken. Wel moet ze al haar bezittingen in Duitsland achterlaten. Oma Holländer trekt in bij haar dochter en schoonzoon in Amsterdam.

Walter gaat ook naar Nederland en belandt in een opvangkamp voor Joodse vluchtelingen in Amsterdam. Julius blijft nog in Aken totdat hij met behulp van een familielid in de Verenigde Staten een visum krijgt. Hij vertrekt in april 1939. Walter gaat hem in december achterna naar Amerika.

Oma Holländer

De oorlog breekt uit

Het nationaalsocialistische Duitsland heeft een groot leger opgebouwd. In 1938 annexeert Duitsland Oostenrijk; de zogenaamde ‘Anschluss’. Op 15 maart 1939 bezetten Duitse troepen Praag en wordt Tsjecho-Slowakije geannexeerd.

Dan valt het Duitse leger op 1 september 1939 Polen aan. Dit betekent het begin van de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse bevolking en de vluchtelingen uit Duitsland hopen dat Nederland - net als in de Eerste Wereldoorlog - neutraal zal blijven.

SS'ers van het Regiment "Der Führer" bij het Hoornwerk - 12 mei 1940
Het Duitse leger bij de Grebbeberg

Nederland bezet

Op 10 mei 1940 gebeurt toch waar iedereen bang voor is: het Duitse leger valt Nederland aan. Na vier dagen bombarderen Duitse vliegtuigen het centrum van Rotterdam. Als de Duitse legerleiding dreigt ook andere steden te bombarderen, geeft het Nederlandse leger de strijd op. Vanaf 15 mei 1940 is Nederland een bezet land.

Het centrum van Rotterdam wordt in 1940 verwoest door een bombardement

Een nieuwe start Otto gaat zijn gezin vooruit naar Amsterdam

Hij heeft een kans gekregen om in Amsterdam een bedrijf op te zetten dat Opekta verkoopt.

Meer
Anne met vriendinnetjes

In Amsterdam De familie Frank voelt zich weer veilig en vrij

Toch voelt Edith Frank zich die eerste jaren niet echt thuis in Nederland.

Meer
Düsseldorf, geschändete Synagoge

Onderdrukking van de Joden Uitsluiting, discriminatie en vervolging in Duitsland, 1933-1939

Als Hitler met de NSDAP in 1933 aan de macht komt begint de onderdrukking van de Joden in Duitsland. Anti-Joodse wetgeving maakt het leven in Duitsland voor hen onmogelijk. Velen ontvluchten wanhopig het land.

Meer

Otto Franks bedrijven Otto is druk bezig met zijn bedrijf en daardoor weinig thuis

Hij houdt zich vooral bezig met het maken van reclamemateriaal en advertenties.

Meer
German forces enter Warsaw in late September 1939

Oorlogsdreiging Donkere wolken pakken zich boven Europa samen

Via vrienden en kennissen blijft de familie Frank op de hoogte van de gebeurtenissen in nazi-Duitsland...

Meer