Werden de onderduikers verraden?

De ontdekking van de onderduikers

Boekenkast
De draaikast Achter deze draaikast zit de toegang tot het Achterhuis (foto: Maria Austria, 1954).
  • Printen

Bij de inval op 4 augustus 1944 zijn de acht onderduikers en twee van hun helpers gearresteerd. De aanleiding is nog altijd niet duidelijk. Deze vraag heeft altijd veel mensen beziggehouden. Er waren sterke vermoedens van verraad. In 1948 kwam een eerste onderzoek. In 1963 werd op grond van nieuwe informatie nog eens geprobeerd de toedracht te achterhalen. Beide onderzoeken hadden geen concreet resultaat. Uit eigen onderzoek van de Anne Frank Stichting blijkt dat er naast verraad ook andere verklaringen mogelijk zijn.

Onverwachte politie-inval

Aan de hand van bekende én nieuwe bronnen is de arrestatie opnieuw onderzocht. Annes dagboeknotities uit maart 1944 hebben naar politie- en justitiestukken uit verschillende delen van het land geleid.

De documenten tonen aan dat er in het gebouw meer aan de hand was dan het verbergen van Joodse onderduikers alleen. Twee vertegenwoordigers van de firma Gies & Co. werden in 1944 namelijk gearresteerd wegens handel in distributiebonnen. De bonnen waren onder andere bedoeld voor de hulp aan de onderduikers in het Achterhuis.

Anne Frank schrijft daarover in haar dagboek op 14 maart 1944: "Daar B. en D. opgepakt zijn, hebben wij geen bonnen." Het is echter niet bekend of de vertegenwoordigers van de onderduik op de hoogte waren.

De arrestaties kwamen ter kennis van een landelijke recherche-eenheid die onder supervisie van de Sicherheitsdienst stond en daarom zijn de rechercheurs het bedrijf aan Prinsengracht 263 op 4 augustus 1944 komen bezoeken. De onderduikers kunnen daarbij helaas onverwacht zijn ontdekt.

Nieuwe invalshoek

Onderzoek van de Anne Frank Stichting geeft een nieuwe invalshoek op de arrestatie van Anne Frank.


Naar het nieuwsbericht

Onderzoek naar vermoedens en verdenkingen

Het is nooit duidelijk geworden of en door wie de onderduikers zijn verraden. Heeft een van de magazijnmedewerkers ze gehoord? Is het iemand opgevallen dat er veel spullen werden gekocht en afgeleverd? Hebben buren gemerkt dat er onderduikers in het pand zaten? Of was er iets heel anders aan de hand?Meer

Een voorbeeld van een verradersbriefje.

Meer verdachten

In 1998 gaf Melissa Müller in haar biografie over Anne Frank aan dat Lena Hartog-van Bladeren het verraad wel eens gepleegd zou kunnen hebben. Twee jaar later kwam Carol Ann Lee in haar biografie over Otto Frank met een nieuwe theorie. Volgens haar was Tonny Ahlers de schuldige. Later kwamen er nog weer andere mensen in beeld.Meer

Boek van Melissa Mueller

De arrestatie De schuilplaats wordt ontdekt

De onderduikers en de twee mannelijke helpers worden gearresteerd.

Meer

Gedeporteerd naar de kampen Eerst naar Westerbork, daarna naar Auschwitz

'In het kamp moesten wij allemaal wel werken, maar ’s avonds waren wij vrij en konden we bij elkaar zijn...

Meer

Het lot van de onderduikers Van de onderduikers overleeft alleen Otto Frank

De mannen belandden in het ene deel van het kamp, de vrouwen in het andere.

Meer
Boekenkast

De ontdekking van de onderduikers Werden de onderduikers verraden?

Bij de inval op 4 augustus 1944 zijn de acht onderduikers en twee van hun helpers gearresteerd...

Meer