De schuilplaats

Edith Frank

Edith Holländer wordt op 16 januari 1900 in Aken geboren. Zij heeft twee oudere broers, Julius (1894) en Walter (1897) en een oudere zus, Bettina (1898). De familie Holländer viert joodse feestdagen en eet kosher. Familieleden behoren tot de vooraanstaande leden van de joodse gemeenschap in Aken. Vader Holländer heeft een handel in schroot en verschillende metaalverwerkingsbedrijven.

In zijn herinneringen schrijft Otto Frank over de relatie tussen Anne en haar moeder: ‘Natuurlijk maakte ik mij er zorgen over dat mijn vrouw en Anne geen goede band hadden en ik denk dat mijn vrouw daar nog meer onder geleden heeft dan Anne. In werkelijkheid was ze een fantastische moeder, haar kinderen kwamen altijd op de eerste plaats. Zij klaagde vaak dat Anne tegen alles wat zij deed in opstand kwam, maar het troostte haar te weten dat Anne mij vertrouwde.’

Haar zus Betti

Edith Holländer gaat naar de protestantse Victoriaschule, een privé-school. In 1914 slaat het noodlot plotseling toe. Kort na de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog sterft haar zus Betti aan een blindedarmontsteking. Twaalf jaar later zal Edith haar eerste kind Margot ter herinnering aan haar zus de tweede naam Betti geven. In 1916 slaagt Edith voor haar eindexamen.

Meer

Verloving met Otto

Op 5 april 1925 verloven Otto en Edith zich en een maand later trouwen ze, op verzoek van de familie Holländer, in de synagoge van Aken. Over de jaren na haar eindexamen en over de ontmoeting met Otto Frank is weinig bekend. Wel zijn er foto's bewaard gebleven van vrolijke vakanties van Edith Holländer aan de Duitse kust. In haar dagboek schrijft Anne Frank later over het leven van haar moeder: 'Moeder was niet zó rijk, maar toch ook heel behoorlijk, en dus kunnen wij met open mond naar de verhalen van verlovingen met 250 mensen, particuliere bals en diners luisteren.'

Meer

Somber tijdens de onderduik

Tijdens de onderduik is Edith Frank vaak somber. Miep Gies vertelt over een gesprek onder vier ogen met Edith Frank. 'Waar ze mee zat, maar niet over durfde te beginnen waar de anderen bij waren, was dat ze gebukt ging onder een diepe wanhoop. Terwijl de anderen de dagen telden tot de geallieerden kwamen en fantaseerden wat ze zouden doen als de oorlog voorbij was, bekende mevrouw Frank dat ze tot haar schaamte het gevoel had dat er nooit een einde aan zou komen.'

Meer

Tentoonstelling

Een kleine tentoonstelling over de moeder van Anne Frank is tot half maart 2012 te zien in het Anne Frank Huis. Kijk onder Museum/tentoonstellingen voor meer informatie.

Meer

16 januari 1900

Geboren in Aken (Duitsland); Edith heeft twee broers en een zus, Julius, Walter en Betti.

22 september 1914

Betti overlijdt op zestienjarige leeftijd.

1916

Edith doet eindexamen aan de Viktoriaschule in Aken, een evangelisch meisjeslyceum.

12 mei 1925

Edith trouwt met Otto Frank en gaat in Frankfurt am Main wonen (Duitsland).

16 februari 1926

Margot wordt geboren.

19 januari 1927

Ediths vader overlijdt op zesenzestigjarige leeftijd.

12 juni 1929

Anne wordt geboren.

Juli-augustus 1933

Otto Frank gaat naar Nederland. Ondertussen logeert Edith zolang met haar dochters bij haar moeder in Aken.

5 september 1933

Otto Frank richt zijn onderneming Opekta in Amsterdam op.

November 1933

Edith verhuist naar Nederland.

December 1933

Margot verhuist naar Nederland.

16 februari 1934

Anne verhuist naar Nederland.

1939

De moeder van Edith, Rosa Holländer, komt bij het gezin Frank in huis wonen.

29 januari 1942

Rosa Holländer sterft aan kanker.

6 juli 1942

Het gezin Frank duikt onder in het achterhuis.

4 augustus 1944

De onderduikers worden gearresteerd.

8 augustus 1944

De onderduikers moeten naar het doorgangskamp Westerbork (Nederland).

3 september 1944

De onderduikers worden gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau (in het bezette Polen).

6 september 1944

Aankomst in Auschwitz. Edith overleeft de selectie.

Oktober 1944

Anne en Margot worden naar het concentratiekamp Bergen-Belsen in Duitsland gedeporteerd. Edith blijft achter in Auschwitz-Birkenau.

6 januari 1945

Edith sterft in Auschwitz-Birkenau.

Ediths omgeving

Otto Frank

Otto zet een bedrijf op in Nederland. Hierna kan zijn familie overkomen

Meer

Margot Frank

Margot is een rustig en serieus meisje dat graag studeert

Meer

Anne Frank

Anne hangt vaak de grapjas uit, maar heeft ook een serieuze kant

Meer

Wat Anne over Edith schrijft

Mijn moeder is in de meeste dingen wel een voorbeeld voor mij, maar juist een voorbeeld zoals ik het niet moet doen!