Voormalige rechtsextremisten kunnen een nuttige rol vervullen bij het deradicaliseren van leden van extreemrechtse bewegingen.

In en uit extreemrechts

Wanneer zij nieuwkomers confronteren met hun eigen negatieve ervaringen blijkt dat zeer overtuigend te werken. Dat concluderen onderzoekers van de Anne Frank Stichting na gesprekken met twaalf voormalige rechtsextremisten.

Kroniek extreemrechts

Historisch overzicht van de belangrijkste extreemrechtse organisaties, gebeurtenissen en ontwikkelingen van na de Tweede Wereldoorlog.

Lees meer

Van groot belang is wel in welke fase van het radicaliseringsproces er wordt ingegrepen. De beste kans van slagen ligt in de beginfase. Maar ook tijdens de eindfase van een extreemrechtse carrière, wanneer de twijfel heeft toegeslagen, kan externe hulp doorslaggevende invloed hebben.

Geweld

Ervaringen met geweld spelen een opvallende rol bij het toetreden tot rechtsextremistische bewegingen. Geweld gepleegd door allochtonen blijkt, in combinatie met bestaande vooroordelen, soms aanleiding om aansluiting te zoeken bij extreemrechtse organisaties. Geweld van politieke tegenstanders levert in een later stadium een bijdrage aan verdere radicalisering. In deze fase nemen de extreemrechtse hardekernleden zelf actief deel aan vaak ernstig geweld tegen minderheden en politieke tegenstanders.

Aanhangers van de Nederlandse Volks-Unie demonstreren in januari 2007 in Apeldoorn
Januari 2007: Aanhangers van de Nederlandse Volks-Unie demonstreren in Apeldoorn. (Foto: ANP)

Complexe processen

Dit zijn de belangrijkste bevindingen uit de rapportage In en uit extreemrechts. Voor dit onderzoek naar processen van radicalisering en deradicalisering werden twaalf jongvolwassenen geïnterviewd, die gedurende langere tijd actief waren binnen de harde kern van extreemrechts. Zo werd inzicht verkregen in de vaak complexe processen van radicalisering en deradicalisering en in de mogelijkheden tot ingrijpen.

Inhoud

Het onderzoek is uitgevoerd door Ineke van der Valk en Willem Wagenaar (beiden Anne Frank Stichting), met medewerking van Froukje Demant.

Het rapport bevat de volgende hoofdstukken:

  1. Inleiding;
  2. Theorieën van entry en exit uit bewegingen;
  3. Extreemrechts;
  4. Voorfase;
  5. Factoren en fasen in het radicaliseringsproces;
  6. Factoren en fasen in het deradicaliseringsproces;
  7. Interventies;
  8. Ter afsluiting: conclusies, reflectie en aanbevelingen.

 

 

Bestellen

Gedrukte exemplaren kunnen worden besteld bij Pallas Publications, een imprint van Amsterdam University Press. De prijs per exemplaar bedraagt € 19,50 (exclusief verzendkosten).

Bestel

Downloaden

Ineke van der Valk, Willem Wagenaar; met medwerking van Froukje Demant, Monitor racisme & extremisme: In en uit extreemrechts, Amsterdam: Anne Frank Stichting / Universiteit Leiden, 2010. - 132 p. - ISBN 978-90-8555-029-7

Het rapport is ook digitaal beschikbaar.

Download pdf (1104KB)

Bekijk ook

2011: Extreemrechts in Amsterdam Dalende trend

Het algemene doel van dit onderzoek is om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de Amsterdamse situatie met betrekking…

Lees meer

2010: Botsing van grondrechten 9e monitorrapportage

In december 2010 werd de negende rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme gepubliceerd...

Lees meer

2010: Discriminatie vaak niet gemeld Monitor rassendiscriminatie

Mensen die rassendiscriminatie ervaren, doen hiervan vaak geen melding bij een daarvoor bestemde instantie...

Lees meer
Aanhangers van de Nederlandse Volks-Unie demonstreren in januari 2007 in Apeldoorn

2010: In en uit extreemrechts Complexe processen

Wanneer zij nieuwkomers confronteren met hun eigen negatieve ervaringen blijkt dat zeer overtuigend te werken...

Lees meer
Bij een extreemrechtse demonstratie heeft de politie bepaald dat beledigende symbolen niet getoond mogen worden, waaronder het cijfer '88'

2009: Deradicaliseren in de praktijk Nieuwe aanpak kansrijk

Kan een proces van deradicalisering worden gestimuleerd of ondersteund? Geïnspireerd op buitenlandse ervaringen is in de…

Lees meer

2008: Islamofobie neemt toe 8e monitorrapportage

Het probleem van 'islamofobie' is in Nederland afgelopen jaar aanzienlijk groter geworden...

Lees meer

2007: Bestrijding Prioriteit aanpak discriminatie helpt

Desondanks worden nog te veel klachten van burgers slechts als melding opgenomen of wordt er geen vervolging ingesteld...

Lees meer

2006: Andere aanpak 7e monitorrapportage

Extreemrechtse politieke partijen in Nederland zijn momenteel van weinig betekenis...

Lees meer

2006: Discriminatie ervaringen Monitor rassendiscrimatie

Anders dan vaak wordt aangenomen is men veel eerder geneigd met een discriminatieklacht naar de politie te gaan dan naar…

Lees meer

2005: Lonsdalejongeren Vlag dekt lading niet

Het Lonsdalevraagstuk is primair een probleem van spanningen tussen autochtone en allochtone jongeren...

Lees meer

2004: Van groeiende betekenis 6e monitorrapportage

Dat is de belangrijkste uitkomst van de zesde rapportage van de Monitor racisme en extreem-rechts...

Lees meer

2004: Discriminatie Roma en Sinti Vrijwel niet gemeld

Roma en Sinti in Nederland – in de volksmond 'zigeuners' genoemd – kampen met grotere achterstanden in het…

Lees meer

2003: Toename antisemitisme Minder racistisch geweld

In 2002 is antisemitische geweldpleging in Nederland toegenomen: 46 gevallen tegen 18 in het voorgaande jaar...

Lees meer

2002: Sporen van 11 september 5e monitorrapportage

Het aantal racistische en extreemrechtse incidenten in Nederland is in 2001 sterk gedaald ten opzichte van de jaren daarvoor,…

Lees meer
Op een demonstratie op de Dam in Amsterdam, april 2000, worden borden meegdragen die zich keren tegen de joodse gemeenschap in het algemeen. Vanwege het antisemitische karakter heeft de politie sommige daarvan in beslag genomen.

2001: Ernstiger incidenten 4e monitorrapportage

Dit blijkt uit de vierde rapportage van de Monitor racisme en extreem-rechts...

Meer

2000: Verdere afkalving 3e monitorrapportage

Het racistisch en extreemrechts geweld neemt toe, aldus de derde rapportage Monitor racisme en extreem-rechts...

Lees meer

1998: Racisme op internet 2e monitorrapportage

Racistische, antisemitische en extreemrechtse groeperingen maken op grote schaal gebruik van internet voor het naar buiten…

Meer
ANTI CD-LEUZE OP MUUR

1997: Terreinverlies extreemrechts 1e monitorrapportage

De extreemrechtse partijen verliezen terrein...

Meer