Onderzoek naar de aard en omvang van antisemitische voorvallen onder scholieren.

Antisemitisme in het voortgezet onderwijs

Een op de drie docenten was het afgelopen jaar getuige van antisemitische voorvallen in de klas. Dit blijkt uit het rapport van onderzoeksbureau Panteia, dat in opdracht van de Anne Frank Stichting onderzoek deed naar antisemitisme in het voortgezet onderwijs. De Stichting wil met het onderzoek, waaraan 937 docenten meededen, een actueel beeld krijgen van de aard en omvang van antisemitische voorvallen onder middelbare scholieren.

Antisemitisme in het onderwijs

Voor een betere educatieve reactie is een beter beeld van antisemitische voorvallen op scholen nodig.

Naar Docentenportal

Voetbalgerelateerd

Antisemitisme in het voortgezet onderwijs kent verschillende verschijningsvormen. Wanneer er wordt gekeken naar de context van de incidenten, dan valt het op dat antisemitische voorvallen vaak voetbalgerelateerd zijn. Veertig procent van de docenten geeft aan hier een of meerdere keren mee te maken te hebben gehad. Dit voetbalgerelateerd antisemitisme kent zijn oorsprong in rivaliteit tussen fanschares van verschillende voetbalclubs en manifesteert zich nu ook buiten voetbalstadions op middelbare scholen. Antisemitische opmerkingen doen zich ook voor tegen de achtergrond van het Midden-Oostenconflict. Dit is een al langer bekend en hardnekkig verschijnsel. Een op de vijf docenten rapporteert beledigingen van Joden in deze context. Holocaustontkenning of –bagatellisering komt ook regelmatig voor. Het onderzoek laat zien dat een op de tien docenten het afgelopen jaar hiermee is geconfronteerd.

Daders

Antisemitisme in het middelbaar onderwijs kent verschillende uitingsvormen. Meestal betreft het scheldpartijen en beledigingen die zich niet tegen een specifiek persoon richten. De meerderheid van de daders is autochtoon en mannelijk. Tegelijkertijd is er, gelet op de onderwijspopulatie, een relatieve oververtegenwoordiging van Marokkaanse en Turkse leerlingen. Autochtone daders zijn in meerderheid verantwoordelijk voor voetbalgerelateerd antisemitisme, allochtone daders voor antisemitisme met een Midden-Oostenachtergrond. Antisemitische voorvallen komen op alle onderwijsniveaus voor, van Praktijkschool tot VWO, met een lichte oververtegenwoordiging in het VMBO.

Educatie

Ondanks het feit dat antisemitische voorvallen in het voortgezet onderwijs in 2013 minder vaak voorkomen dan in 2004, respectievelijk vijfendertig tegenover vijftig procent, laten de uitkomsten van het onderzoek zien dat tegengaan van antisemitisme in het voortgezet onderwijs hard nodig blijft. Daarbij moeten succesvolle aanpakken, zoals educatie over de Holocaust  en over vooroordelen die aan antisemitisme en andere vormen van discriminatie ten grondslag liggen, worden gecontinueerd. Tegelijkertijd moet gezocht worden naar oplossingen voor nieuwe problemen, zoals het voetbalgerelateerd antisemitisme op scholen. Ronald Leopold, directeur van de Anne Frank Stichting: “Jongeren moeten vooral leren dat antisemitisch gedachtegoed ongepast is en een gevaar vormt voor een veilige samenleving. Het is nodig te investeren in educatieve antwoorden om de uiteenlopende vormen van antisemitisme op school tegen te gaan. Hiertoe zullen wij gaan overleggen met belanghebbenden, zoals het onderwijsveld, de overheid en voetbalorganisaties." 

Download I

Eva Wolf, Jurriaan Berger en Lennart de Ruig, Antisemitisme in het voortgezet onderwijs: eindrapport, Zoetermeer: Panteia, 2013. - 54 p.

Download het rapport (pdf) (679KB)

Download II

Download hier de aanbevelingen naar aanleiding van het onderzoeksrapport 'Antisemitisme in het Voortgezet Onderwijs'.

Download hier de aanbevelingen (213KB)

Download III

Download hier de kwalitatieve bevindingen op het Panteia-rapport over antisemitisme in het vo.

Download de aanbevelingen (229KB)

Bekijk ook

Fancoachproject Educatief clubprogramma

Een educatief clubprogramma voor voetbalsupporters.

Meer

Antisemitisme in het voetbal Congresverslag

Verslag van een internationale conferentie over voetbalgerelateerd antisemitisme.

Naar het verslag
Op een demonstratie op de Dam in Amsterdam, april 2000, worden borden meegdragen die zich keren tegen de joodse gemeenschap in het algemeen. Vanwege het antisemitische karakter heeft de politie sommige daarvan in beslag genomen.

Moslimjongeren over zionisten en Joden Antisemitisme onder jongeren in Nederland

Verslag van een vervolgonderzoek naar beelden van islamitische jongeren over zionisten en Joden.

Meer

Moslimdiscriminatie in het voortgezet onderwijs Een onderzoek onder docenten

Bijna twee op de drie docenten geeft aan getuige te zijn geweest van moslimdiscriminatie in de klas.

Meer

Antisemitisme in het voortgezet onderwijs Eindrapport Panteia

Aard en omvang van antisemitische voorvallen onder scholieren.

Meer
Op een demonstratie op de Dam in Amsterdam, april 2000, worden borden meegdragen die zich keren tegen de joodse gemeenschap in het algemeen. Vanwege het antisemitische karakter heeft de politie sommige daarvan in beslag genomen.

Antisemitisme onder jongeren in Nederland Oorzaken en triggerfactoren

Verslag van een onderzoek naar antisemitische vooroordelen en uitingen.

Meer