COLUMN - Wat gebeurt er allemaal bij de Anne Frank Stichting? In het museum, maar bijvoorbeeld ook op de afdeling Educatie en tijdens reizende tentoonstellingen. Medewerkers van de Anne Frank Stichting vertellen. Dit keer aan het woord: Jaap Tanja over stereotypen en vooroordelen.

“Stereotypen en vooroordelen? Begin bij jezelf!”

  • Printen
  • RSSRSS

Stereotypen en vooroordelen: daar doe jij natuurlijk niet aan mee! Of toch wel...?!  Mijn stelling is: iedereen maakt gebruik van stereotypen en iedereen heeft vooroordelen. Ze behoren in zekere zin tot de ‘normale’ geestelijke gereedschapskist van ieder mens. Stereotypen gebruik je in de eerste plaats om de wereld te ordenen en overzichtelijk te houden. 

Stereotypen en vooroordelen

Begin bij jezelf!

Hoe ga je als docent om met vooroordelen? Wat kun je doen tegen discriminatie? En hoe maak je leerlingen bewust van hun gedrag? Volg de online cursus Begin bij Jezelf!

Online cursus

De sociale psychologie leert dat indelen, benoemen en categoriseren - van mensen, dingen en situaties - snel leidt tot generaliseren. Iemand hoort bij bepaalde groepen en over die groepen heb je vaak al bepaalde beelden en ideeën in je hoofd. En ‘dus’ gelden min of meer automatisch die beelden en ideeën ook voor die ene persoon. Stereotypen gebruik je iedere dag! 

In Begin bij jezelf!’ ontsluit ik sociaalpsychologische basiskennis over stereotypen, vooroordelen en discriminatie. Waarom hebben mensen vooroordelen, wanneer gebruiken ze die? Hoe zit dit bij jou in je hoofd?  De eerste en belangrijkste vraag hierbij is niet ‘hoe kan ik vooroordelen en stereotypen bestrijden’, maar ‘hoe ga ik ermee om’. En dan gaat het vooral om de vooroordelen die je zelf hebt, niet die zo makkelijk herkenbare vooroordelen van een ander.

Want hoe vaak gebeurt het jou eigenlijk dat je leerlingen in je klas automatisch indeelt? ‘PDD-NOS’, ‘ADHD’, ‘Kamper’, ‘ Kak’...  Bepaalde mechanismes zijn zo vanzelfsprekend, dat je ze bijna niet meer als zodanig zou herkennen: je ziet en gebruikt een stereotype en verliest de unieke persoon achter het stereotype uit het oog.  En dan je leerlingen zelf: hoe denken zij over elkaar? En hoe denken zij over jou?

Wil je stereotypen en vooroordelen bespreekbaar maken, dan is de eerste stap weten hoe het werkt. In je eigen hoofd! Precies daarvoor is er Begin bij jezelf! 

‘Begin bij jezelf!’ is onderdeel van een educatief pakket van de Anne Frank Stichting over vooroordelen.  

 

De columnist
Jaap Tanja werkt bij de Anne Frank Stichting als specialist op het gebied van antisemitisme, vooroordelen en beeldvorming.

 

Bekijk ook

Nieuw boek over antisemitisme Geschiedenis en actualiteit

In het laatste kwart van de vorige eeuw was het leven een stuk overzichtelijker...

Meer

Een klein gebaar kan al verschil maken Pilot met theaterlessen bij de strip Nieuwe vrienden

Tijdens de theaterlessen had ik een uitspraak van de dichter Sophocles in mijn hoofd: ‘Men moet leren door het te doen, want…

Meer

“Slachtoffers zijn zwak...” dader, helper, slachtoffer en toeschouwer

‘De Zoektocht’ is een educatief stripverhaal over de Holocaust, waarin de rollen van dader, helper, slachtoffer en…

Meer

“Daar heb ik wel van terug!” Antisemitisme in de klas

Uit een onderzoek in opdracht van de Anne Frank Stichting blijkt dat ruim een derde van de docenten geschiedenis en…

Meer

"Waarom zeg jij dit ..." Column van docent maatschappijleer en burgerschap

Over bespreekbaar maken van discriminatie en vooroordelen op school.

Meer

"Welke leerling herkent dit niet?” educatieve strip

Stel: je verhuist als tiener tegen je zin van een dorp naar de stad...

Meer

“Dus toen ik geboren werd gebeurde dat nog” Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer.

Ik merk bij mijn leerlingen dat er grote verschillen onderling zijn qua wat ze weten van de Tweede Wereldoorlog...

Meer

“Waarom zeg je dat eigenlijk?” Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer.

Ik geef les in Amsterdam-Zuidoost, een gebied met wel 170 verschillende culturen...

Meer

Leren van de geschiedenis? 65 jaar mensenrechten

‘De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een lijst van idealen’, zegt een collega...

Meer

Herdacht: de opstand in Sobibor

In 1943 kwamen negentien treinen vanuit Westerbork in Sobibor aan...

Meer

Antisemitisme onderzoek

Het rapport van het onderzoeksbureau Panteia, in opdracht van de Anne Frank Stichting, toont aan dat in het afgelopen jaar…

Meer

Stilte voor de storm

Zomaar een foto uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt door een Duitse militair...

Meer

Hulplijn

Hoe denken eerstejaars Pabo studenten over lesgeven over Anne Frank? Hoe staat het met hun kennis? Met collega Guido…

Meer

"Hé, daar breng ik de krant!" Piet van Ledden geeft in aanloop naar 4-5 mei een gastles

In de aanloop naar 4 en 5 mei heb ik een gastles gegeven op mijn oude basisschool in Nunspeet...

Meer

Mensenrechten, hè wat saai Mensenrechten, hé wat saai

Het imago van mensenrechten is niet zo positief, want veel leerlingen vinden het maar een abstract en dus wat saai…

Meer

Dag tegen racisme Dag tegen racisme

Je denkt op 21 maart misschien aan het begin van de lente, maar ik heb het over de internationale antiracisme dag van de VN...

Meer

Antisemitisme bestrijding Een belangrijk speerpunt van ons werk

De Anne Frank Stichting besteedt relatief veel tijd, menskracht en energie aan het tegengaan en bestrijden van antisemitisme...

Meer

Antisemitisme Achtergronden en wat doe je er aan...

'Jood’ is cool ontdekte een Leidse taalwetenschapper onlangs...

Meer

Vergeten slachtoffers Vergeten slachtoffers

‘Waarom is alleen Anne zo beroemd?' vraagt Mustafa tijdens een les op Openbare Basisschool de Piramide, in Haarlem, ‘er zijn…

Meer

'De leukste ideeën!' 'Docenten hebben vaak de leukste ideeën!'

Lies Schippers van de afdeling Educatie ziet graag dat docenten hun ideeën uitwisselen...

Meer

Een bijzondere groepsontvangst Een bijzondere groepsontvangst in het museum

Anja van ’t Hoenderdaal is educatief medewerker Groepsontvangsten...

Meer

Partnerscholen Column

Het idee voor Partnerscholen is ontstaan vanuit de wens om vaker en duurzamer met docenten samen te werken.

Column