COLUMN – Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer. Op Tumblr en Facebook deelt hij uitspraken van zijn leerlingen. Dit is de laatste van twee columns waarin Bart vertelt over stereotypen, vooroordelen en discriminatie op het vmbo. Wat hoort en ziet hij in de klas en op school en vooral: hoe gaat hij hiermee om?

“Dus toen ik geboren werd gebeurde dat nog”

© Petja Buitendijk
  • Printen
  • RSSRSS

Ik merk bij mijn leerlingen dat er grote verschillen onderling zijn qua wat ze weten van de Tweede Wereldoorlog. Dat heeft veel te maken met wat ze van huis uit meekrijgen: de ene ouder neemt zijn kind mee naar een concentratiekamp, de ander komt Amsterdam-Zuidoost nooit uit. Het is heel belangrijk dat je als docent goed omgaat met die verschillen; je kunt er niet van uitgaan dat ze alles al weten. 

Tweede Wereldoorlog

'Meester waar komt u eigenlijk vandaan? U praat zo Nederlands'

Meester Bart deelt op Facebook uitspraken van zijn leerlingen. 

Naar de Facebookpagina

E-book Begin bij jezelf!

Waarom gebruiken mensen stereotypen? Hoe ontstaan vooroordelen? En leiden vooroordelen tot discriminatie? Deze en andere vragen worden opgeworpen in het E-book Begin bij jezelf! Hierin wordt sociaalpsychologische (basis)kennis gebruikt om meer inzicht te geven in stereotypen, vooroordelen en discriminatie.

Meer

Verder bevinden pubers zich vaak echt in die ene vierkante meter om zichzelf heen: ze zijn voornamelijk bezig met wat voor henzelf belangrijk is. Dat mag, dat is puber-eigen. Toch probeer ik dit als docent ook te doorbreken en ze iets verder te laten kijken dan hun eigen leefwereld. 

Gebeurde het alleen maar toen?

De slavernij behandelen we ieder jaar hier op school. We laten de kinderen filmpjes maken en dingen opzoeken. Waarbij de vraag steeds is: gebeurde het alleen maar toen, of nu nog steeds? Dan hebben we het bijvoorbeeld over hoe de Aboriginals zijn behandeld, waarna we van de leerlingen horen: “Whoa, dus toen ik geboren werd gebeurde dat eigenlijk nog.” Op die manier brengen we het onderwerp dichterbij. 

© Petja Buitendijk

Wat jij niet beledigend bedoelt, kan toch heel hard kan aankomen

De zwartepietendiscussie blijft natuurlijk ook steeds terugkomen in mijn klas, en dat vind ik heel goed. Het is een mooi voorbeeld van dat iets dat jij niet zozeer beledigend vindt, heel hard kan aankomen bij de ontvanger. Je kunt dan niet zeggen: het is niet beledigend bedoeld, dus ís het ook niet beledigend. Wanneer iemand dat zo ervaart, dan moet je daarover in gesprek gaan. Als school kun je ook niet om dit onderwerp heen, vind ik. Maar binnen mijn groep collega’s lopen de meningen hierover erg uiteen. 

Aandacht voor discriminatie zou er altijd moeten zijn

Wat mij betreft mag discriminatie veel meer behandeld worden in de klas. Je hebt dingen als de Paarse Vrijdag, waarop homoseksualiteit een thema is, en de Dag Tegen Discriminatie. Ik snap dat soort initiatieven aan de ene kant wel, maar aan de andere kant denk ik: waarom moeten we één dag per jaar daarbij stilstaan – en dan de volgende dag niet meer ofzo? Die aandacht, dat besef zou er altijd moeten zijn. Waarbij er natuurlijk wel ruimte moet blijven voor grapjes, zoals de Facebookpagina’s ‘Tattas be like’ of ‘Surinamers be like’. Zolang zulke humor maar met een dikke knipoog en zelfspot wordt gebracht.

Die kinderen hebben ons gewoon keihard ingehaald

Soms zeggen de kinderen zodra ze de klas inkomen: “Meester, heeft u gehoord wat Geert Wilders heeft gezegd?” Ik ben daar blij mee: niet alleen omdat ik graag discussieer in de klas, maar ook omdat ik daaraan merk dat ze goed de hoogte zijn. Al die mobieltjes, sociale media, noem maar op: ik support dat, want ze zijn daardoor zo vaardig in het opzoeken van informatie dat ze veel meer weten dan ik als 15-jarige wist. Ik moest voor informatie naar de bibliotheek, en daar had ik geen zin in. Zoek je op je smartphone iets op, dan krijg je er meteen beeldmateriaal bij en veel meer context – dat maakt een kind rijker. Wat dat betreft hebben die kinderen ons gewoon keihard ingehaald.

Bekijk ook

Nieuw boek over antisemitisme Geschiedenis en actualiteit

In het laatste kwart van de vorige eeuw was het leven een stuk overzichtelijker...

Meer

Een klein gebaar kan al verschil maken Pilot met theaterlessen bij de strip Nieuwe vrienden

Tijdens de theaterlessen had ik een uitspraak van de dichter Sophocles in mijn hoofd: ‘Men moet leren door het te doen, want…

Meer

“Slachtoffers zijn zwak...” dader, helper, slachtoffer en toeschouwer

‘De Zoektocht’ is een educatief stripverhaal over de Holocaust, waarin de rollen van dader, helper, slachtoffer en…

Meer

“Daar heb ik wel van terug!” Antisemitisme in de klas

Uit een onderzoek in opdracht van de Anne Frank Stichting blijkt dat ruim een derde van de docenten geschiedenis en…

Meer

"Waarom zeg jij dit ..." Column van docent maatschappijleer en burgerschap

Over bespreekbaar maken van discriminatie en vooroordelen op school.

Meer

"Welke leerling herkent dit niet?” educatieve strip

Stel: je verhuist als tiener tegen je zin van een dorp naar de stad...

Meer

“Waarom zeg je dat eigenlijk?” Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer.

Ik geef les in Amsterdam-Zuidoost, een gebied met wel 170 verschillende culturen...

Meer

Leren van de geschiedenis? 65 jaar mensenrechten

‘De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een lijst van idealen’, zegt een collega...

Meer

Herdacht: de opstand in Sobibor

In 1943 kwamen negentien treinen vanuit Westerbork in Sobibor aan...

Meer

Antisemitisme onderzoek

Het rapport van het onderzoeksbureau Panteia, in opdracht van de Anne Frank Stichting, toont aan dat in het afgelopen jaar…

Meer

Stilte voor de storm

Zomaar een foto uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt door een Duitse militair...

Meer

Hulplijn

Hoe denken eerstejaars Pabo studenten over lesgeven over Anne Frank? Hoe staat het met hun kennis? Met collega Guido…

Meer

"Hé, daar breng ik de krant!" Piet van Ledden geeft in aanloop naar 4-5 mei een gastles

In de aanloop naar 4 en 5 mei heb ik een gastles gegeven op mijn oude basisschool in Nunspeet...

Meer

Mensenrechten, hè wat saai Mensenrechten, hé wat saai

Het imago van mensenrechten is niet zo positief, want veel leerlingen vinden het maar een abstract en dus wat saai…

Meer

Dag tegen racisme Dag tegen racisme

Je denkt op 21 maart misschien aan het begin van de lente, maar ik heb het over de internationale antiracisme dag van de VN...

Meer

Antisemitisme bestrijding Een belangrijk speerpunt van ons werk

De Anne Frank Stichting besteedt relatief veel tijd, menskracht en energie aan het tegengaan en bestrijden van antisemitisme...

Meer

Antisemitisme Achtergronden en wat doe je er aan...

'Jood’ is cool ontdekte een Leidse taalwetenschapper onlangs...

Meer

Vergeten slachtoffers Vergeten slachtoffers

‘Waarom is alleen Anne zo beroemd?' vraagt Mustafa tijdens een les op Openbare Basisschool de Piramide, in Haarlem, ‘er zijn…

Meer

'De leukste ideeën!' 'Docenten hebben vaak de leukste ideeën!'

Lies Schippers van de afdeling Educatie ziet graag dat docenten hun ideeën uitwisselen...

Meer

Een bijzondere groepsontvangst Een bijzondere groepsontvangst in het museum

Anja van ’t Hoenderdaal is educatief medewerker Groepsontvangsten...

Meer

Partnerscholen Column

Het idee voor Partnerscholen is ontstaan vanuit de wens om vaker en duurzamer met docenten samen te werken.

Column