'Daar heb ik wel van terug'!

Je kunt er in de klas of op het schoolplein onverwacht mee worden geconfronteerd: grievende opmerkingen over Joden. Een onderzoek in 2013 onder docenten in het voortgezet onderwijs, uitgevoerd door Panteia in opdracht van de Anne Frank Stichting, laat zien dat veel docenten daar wel eens mee te maken hebben. 

Antisemitisme: Geschiedenis en actualiteit

Dit boek belicht in bondige stijl een groot aantal facetten van antisemitisme.

Meer

Hoe moet je als leerkracht anti-Joodse uitingen van leerlingen beoordelen? Is het serieus te nemen antisemitisme? Is het onwetendheid, onnadenkendheid of napraterij? Of zijn de uitlatingen religieus en misschien wel politiek gemotiveerd? Tip één: probeer uit te vinden welke achtergrond de grievende of haatdragende opmerking heeft. Probeer er achter te komen waar de leerling dit vandaan heeft (internet? leeftijdgenoten? opvoeding?).

Belangrijke volgende vraag: hoe ga je in de klas tegen dit soort grievende uitingen in? Op deze en volgende pagina’s geven wij een aantal voorbeelden en tips hoe in specifieke gevallen te reageren. Iedere grievende anti-Joodse uiting vereist een min of meer aangepast educatief antwoord.

Er is misschien maar één ding dat alle Joden in al hun diversiteit met elkaar gemeen hebben en dat is het feit dat anderen aan hen allerlei eigenschappen toedichten. Soms positief, vaak genoeg helaas ook negatief. Deze site geeft een aantal voorbeelden hoe je negatieve uitlatingen en vooroordelen over Joden kunt ontkrachten.

Je kunt als docent ook een andere insteek kiezen die meer voorbereiding vraagt: aan leerlingen iets laten zien van de diversiteit binnen en de rijke geschiedenis van het Jodendom. Die insteek valt buiten het (beperkte) bestek van deze site, doch her en der worden wel de nodige suggesties gedaan en verwijzingen gegeven.

De oude mythe

'Waar vind je verhalen over Joden'
'In de Bijbel, meneer'
... 

Meer

Het vooroordeel over geld en macht

'Wat weet je over Joden?'
'Ze zijn rijk en hebben overal de macht...'
... 

Meer
Rafela leest voor

Het politieke statement

'Joden? Dat zijn toch gewoon nazi's...'
'Ho, ho, ho...'
... 

Meer

De heilige overtuiging

'Weet je ook iets over andere geloven?'
'Ja, christenen. En Joden'
... 

Meer

Holocaustontkenning

'Altijd dat gezeur over de oorlog en de Holocaust...'
'Hoezo gezeur?'
... 

Meer
Rafela leest voor

Het domme napraten

'Ik haat de Joden'
'Waarom?'
... 

Meer

Het pijnlijke scanderen

'Hé, vuile kankerJood...'
'Zeg, ga je mond eens spoelen, dit soort scheldwoorden mag je niet zeggen en wil ik niet horen. Weet je wat je zegt?'
... 

Meer

Algemene tips

Waarom en hoe moet je reageren op anti-Joodse uitspraken van leerlingen?

Meer