De tijdelijke tentoonstelling ‘Fritz Pfeffer – Annes kamergenoot’ kijkt naar de echte ‘Meneer Dussel’, de oudste van de acht onderduikers in het Achterhuis. In haar dagboek schrijft Anne veel over hem, maar zelden iets aardigs. Foto’s, interviews en persoonlijke brieven geven hier een impressie van wie Fritz Pfeffer werkelijk was, zijn leven voor de oorlog, en zijn lot.

Fritz Pfeffer - Annes kamergenoot

  • Printen

Tijdelijke tentoonstelling 
Van 30 april 2015 tot 1 december 2015
Anne Frank Huis, Prinsengracht 267, Amsterdam
Dagelijks geopend van 9.00 tot 19.00 uur.

Fritz Pfeffer: 1889-1944

Fritz Pfeffer komt in november 1942 als laatste aan in het Achterhuis. Hij is 53, de oudste van de acht onderduikers, en moet een kamer delen met de jongste, Anne, van 13. Ze botsen snel, vooral over wie het tafeltje op hun kamer mag gebruiken. Anne schrijft hier uitvoerig over in haar dagboek en noemt hem ‘Dussel’, Duits voor ‘sufferd’.

Fritz was voor de oorlog een tandarts in Berlijn met een drukke praktijk. Zijn medische kennis is zeer welkom bij de onderduikers. Hij is een gescheiden man met een zoontje, dat hij in 1938 naar Engeland had kunnen sturen, in veiligheid bij zijn broer. Kort daarop was hij zelf gevlucht naar Nederland, met zijn niet-joodse verloofde Charlotte Kaletta.

Als hij onderduikt moet hij ze allebei achterlaten. Ze zien hem nooit meer terug.

 

 

 

 

 

Jeugd

Fritz Pfeffer wordt 30 april 1889 geboren in Giessen, ten noorden van Frankfurt. Hij is een van de zes kinderen in een gelovig Joods gezin. Zijn ouders hebben een kledingzaak. Hij studeert medicijnen en tandheelkunde en in 1913 opent hij een tandartspraktijk in Berlijn. Als de Eerste Wereldoorlog uitbreekt gaat hij in dienst in het Duitse leger en vecht hij voor zijn vaderland in de veldslagen om Verdun en de Somme.

Na terugkomst hervat hij zijn praktijk en trouwt hij met Vera Bythiner. Ze krijgen in 1927 een zoon, Werner, maar het huwelijk loopt stuk als het jongetje zes jaar oud is. Ze scheiden en Werner blijft bij zijn vader.

Fritz Pfeffer, circa 1935

Wat mensen niet zien is zijn levenslust. Hij hield van roeien, paardrijden en bergbeklimmen. Als je een man die zijn hele leven actief is geweest opsluit, zelfs onder vrienden, dan is het of je een vogel in een kooi stopt.

Werner Pfeffer, zoon
Soldaat van de Keizer Fritz Pfeffer, rond 1915. Hij vecht in de Eerste Wereldoorlog bij Verdun en de Somme.

Ik ben er eerlijk gezegd niet zo erg mee ingenomen dat een vreemde mijn dingen in gebruik gaat nemen, maar je moet wat voor het goede doel over hebben.

Anne Frank, 19 november 1942

BankGiro Loterij

Deze tentoonstelling is mede tot stand gekomen met hulp van de BankGiro Loterij.

Fritz Pfeffer - Annes kamergenoot Tijdelijke tentoonstelling in 2015

Een portret van de echte ‘Meneer Dussel’ met foto’s, interviews en persoonlijke brieven.

Meer

Fritz Pfeffer en zijn vrouw Zijn zoon is veilig

Fritz Pfeffer wordt in 1937 verliefd op een katholieke vrouw, Charlotte Kaletta...

Meer
De draaibare boekenkast

Fritz Pfeffer duikt onder Gered van de razzia's

De deportaties beginnen in juli 1942, kort nadat de familie Frank is ondergedoken...

Meer

De dood van Fritz Pfeffer Westerbork - Auschwitz - Neuengamme

De onderduikers worden verraden en op 4 augustus 1944 is er een inval in het Achterhuis...

Meer