Tom Brink, hoofd van de afdeling Publicaties en Presentaties, aan het woord

Meer informatie en meer inhoud

  • Printen

Juni 2017 - Aan de 'Westermarktkant' van het gebouw werken momenteel de mannen en vrouwen van Salverda Bouw aan nieuwe kantoren, waardoor elders in het pand ruimte vrijkomt voor onder andere een nieuwe entree, groepenzalen en een prachtige nieuwe zaal voor Annes dagboeken. Inmiddels is de vaste opstelling in het voor- en Achterhuis aangepast aan het nieuwe museale concept. 

Meer context

Er zijn twee belangrijke veranderingen: we hebben gekozen om meer contextinformatie over de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging te geven en om het pand 'leesbaar' te maken voor de bezoekers. Dat laatste klinkt misschien logisch, maar is een wezenlijke verandering ten opzichte van de oude situatie. Het 'oude' concept had als uitgangspunt dat de bezoekers min of meer verdwaalden in het voor- en Achterhuis. Oriënteren was lastig. In het nieuwe concept willen we juist dat bezoekers in iedere ruimte begrijpen waar ze zich bevinden ten opzichte van de onderduikplek in het Achterhuis. Dat maakt zoveel duidelijker hoe dun de lijn was tussen legaliteit en illegaliteit, tussen leven en dood.

Een klein voorbeeld: Anne beschrijft in haar dagboek dat de onderduikers overdag stil moesten zijn en het toilet in het Achterhuis niet mochten gebruiken tijdens kantooruren. Dit was omdat de schuilplaats zich recht boven het magazijn van de bedrijfsruimte bevond en de magazijnmedewerkers niet op de hoogte waren van het bestaan van de onderduikers. Stemmen, krakende vloeren of het geluid van stromend water kon hen verraden. In de nieuwe opstelling heeft dit element een plek gekregen in zowel het achtermagazijn van het voorhuis als de badkamer van het Achterhuis.

Uitzicht

Daarnaast hebben we gekozen voor een directe verbinding met 'buiten' door het uitzicht op de Prinsengracht in het voorhuis te herstellen. De raambedekking is verwijderd en in het voorkantoor en de vooropslag stroomt het daglicht nu naar binnen. Net als in de periode van de onderduik. Daardoor is het effect ontstaan van een licht, levendig voorhuis, direct in contact met de stad en de gevaren die daar dreigden, als contrast met het schemerige, verstilde Achterhuis.

Het museum gezien vanaf de Prinsengracht.

Audiotour

Inhoudelijk vertellen we verhalen met behulp van ooggetuigen, brieven, documenten en Annes dagboek. Daarbij maken we voor het eerst gebruik van een audiotour. Kleine verhalen van de onderduikers en de helpers, die een venster zijn op het grote verhaal van de Jodenvervolging. Over het Joods Lyceum bijvoorbeeld, waar Menno Metselaar al over schreef, de stippenkaart, de invoering van de Jodenster en de laatste dagen voor de onderduik.

Leeg

In het Achterhuis zelf hebben we weinig veranderd: dat is nog altijd leeg, naar de uitdrukkelijke wens van Otto Frank. Tijdens de oorlog werden de huizen van weggevoerde joden leeggehaald. Het huisraad verdween naar Duitsland. Zo zijn ook de meubels, tapijten en andere spullen uit het Achterhuis weggehaald en verdwenen. Toen Otto Frank het Achterhuis na de oorlog terugzag, wilde hij dat het Achterhuis leeg bleef.

Plan

Nu is het wachten tot de grote vernieuwingswerkzaamheden achter de rug zijn. Pas dan is onze prachtige nieuwe dagboekzaal klaar en kunnen we het tweede deel van de vaste opstelling vernieuwen. Als alles volgens plan verloopt, gebeurt dat volgend jaar rond deze tijd.

 

Tom Brink, juni 2017