Vorige Volgende

Vorige

Naar het vorige item in de tijdlijn

Volgende

Naar het volgende item in de tijdlijn

1942 Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden
Rooseveltlaan 34 I
Rooseveltlaan 34 I
Rooseveltlaan 34 I
Rooseveltlaan 34 I [+] Vergroot kaart [-] Verklein kaart
Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam

Zeldzame foto van Peter van Pels

Dit is de enige foto van Peter van Pels in Amsterdam. Op zijn borst bij zijn linkerarm is vaag een Jodenster te zien. Daardoor weten we dat de foto na 3 mei 1942 moet zijn genomen. Vanaf die dag moeten alle Joden in Nederland de ster zichtbaar op hun kleding dragen.

De foto is gemaakt voor 13 juli 1942. Op die dag duikt hij samen met zijn ouders onder in het achterhuis. Anne Frank en haar familie zijn een week eerder naar het achterhuis gekomen.

Peter is Nederlander

Peter is ruim twee jaar ouder dan Anne Frank. Hoewel hij in Osnabrück (Duitsland) is geboren en getogen is hij toch Nederlander. Zijn grootvader heeft namelijk de Nederlandse nationaliteit. Daardoor kreeg zijn vader die ook en zijn moeder toen ze met hem trouwde.

Er is weinig bekend over Peter. Hij was erg handig en zat vermoedelijk op een meubelmakersschool. Op deze foto zijn delen van stoelen of bedden te zien. Het zou kunnen dat een houten bedframe met springveren, dat in het achterhuis is bewaard gebleven, nog door hem is gemaakt.

Anne wordt verliefd

Aanvankelijk moet Anne Frank weinig van Peter hebben, ze vindt hem een slungel. Maar in 1944 wordt ze verliefd op hem. Ze zoenen en gaan veel met elkaar om. En ze praten over van alles. 

Op 28 maart 1944 beschrijft Anne een gesprek in haar dagboek:
'Peter zei zo vaak: "Lach eens!"
Dat viel me op en ik vroeg gisteren:
"Waarom moet ik toch altijd lachen?"
"Omdat dat leuk is. Je krijgt dan kuiltjes in je wangen. Hoe komt dat eigenlijk?"
"Daar ben ik mee geboren. Dat zit ook in mijn kin. Dat is het enige schoonheidsding wat ik bezit."
"Welnee, dat is niet waar!"
"Jawel, ik weet wel dat ik geen mooi meisje ben. Dat ben ik nooit geweest en zal ik ook nooit worden!"
"Dat vind ik helemaal niet. Ik vind je knap."
"Dat is niet waar."
"Als ik dat zeg, dan kun je dat van mij aannemen!"
Ik zei toen natuurlijk hetzelfde van hem.'

  • Printen

1937 Onderdeel van de Amsterdamse gemeenschap

De familie Frank raakt steeds meer ingeburgerd en treedt toe tot de Liberaal Joodse Gemeenschap. Arbeiders verenigen zich, om zich sterk te maken voor betere werkomstandigheden.

1938 Veel Joodse vluchtelingen na Kristallnacht

Na Kristallnacht vluchten meer Joden naar Nederland. Ook prinses Juliana voelt zich verbonden met de Joodse gemeenschap. Terwijl de opvang van de Joden meer aandacht krijgt, dreigen NSB’ers vaker in te grijpen.

1940 Amsterdam bezet

Voor de familie Frank verandert er na de inval van de Duitsers nog niet zo veel. Opekta verhuist naar de Prinsengracht. Tijdens bombardementen vallen er doden en gewonden in Amsterdam.

1940  Amsterdam bezet

1941 Joden mogen steeds minder

Het begint met een bioscoopverbod maar al snel worden Joden uit praktisch alle openbare gelegenheden geweerd. Joodse kinderen moeten naar aparte scholen. Dat geldt dus ook voor Anne en Margot Frank.

1941  Joden mogen steeds minder

1942 Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

Op haar dertiende verjaardag krijgt Anne Frank een dagboek. Een paar dagen later schrijft ze over de situatie in Amsterdam. De Jodenster wordt ingevoerd en de eerste razzia’s vinden plaats. In juli duikt de familie Frank onder.

1942  Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

1943 Deportaties en aanslagen

Terwijl de familie Frank ondergedoken zit, worden duizenden Joden uit Amsterdam gedeporteerd. Het verzet probeert de deportaties te frustreren met aanslagen op onder andere het bevolkingsregister. Veel mag het niet baten.

1943  Deportaties en aanslagen

1944 Ontdekt en gearresteerd

Op 4 augustus worden de onderduikers in het achterhuis ontdekt en gearresteerd. Via Westerbork gaan ze naar Auschwitz. Als de geallieerden in Zuid-Nederland landen is er even hoop op een snelle bevrijding. Duitse soldaten en NSB’ers slaan na Dolle Dinsdag op de vlucht.

1944  Ontdekt en gearresteerd

1945 De Hongerwinter eist zijn tol

De Hongerwinter teistert Amsterdam. Velen komen om van de honger en de kou. In de kampen sterven Edith, Margot en Anne Frank. Alleen Otto Frank overleeft. De Canadezen bereiken Amsterdam.

1945 Vreugde en verdriet

Een viering op de Dam op 7 mei eist levens als Duitse soldaten op de menigte schieten. Op 8 mei wordt Amsterdam echt bevrijd. Otto Frank keert terug. Hij weet dan al dat Edith dood is. Dat zijn twee dochters de oorlog ook niet hebben overleefd hoort hij later.

1945  Vreugde en verdriet

1946 Langzaam wordt de draad weer opgepakt

Op 3 mei 1946 vindt de eerste officiële dodenherdenking plaats. Het dagboek van Anne Frank wordt op 25 juni 1947 gepubliceerd. In Amsterdam krijgt het normale leven langzaam weer gestalte. Van 70.000 Joden die in 1940 in de stad woonden, hebben slechts 10.000 de oorlog overleefd.

1950 Blijvende herinnering

Ook al is de bevrijding al vijf jaar een feit, de nagalm van de oorlog blijft duidelijk merkbaar. De Joodse gemeenschap dankt Amsterdam met een monument voor haar hulp aan de Joden.

1950  Blijvende herinnering
  • 1950
  • Aan de beschermers der Nederlandse Joden in de bezettingsjaren. Beschermd door uw liefde. Gesterkt door uw weerstand. Rouwend met u.

    Deel opschrift monument 'Joodse Dankbaarheid'
  • picture:Eens per jaar twee minuten stilte

De tijdlijn is aan het laden

In wat voor stad leefde Anne Frank?
Zie hoe de bezetting en Jodenvervolging Amsterdam hebben getekend.

Let op er is meer

Gebruik de scrollbar om het hele item te bekijken.

 

 

Sluiten

Het Amsterdam van Anne Frank in vogelvlucht

Bekijk de belangrijkste plaatsen en verhalen uit het Amsterdam van Anne Frank.
Klik door naar de Tijdlijn en zie hoe Amsterdam vanaf 1933 verandert van een toevluchtsoord in een bezette stad.
Zoom in door aan de linkerkant op het plusje te klikken. Je kunt de plaatsen op de kaart dan makkelijker aanklikken.