Vorige Volgende

Vorige

Naar het vorige item in de tijdlijn

Volgende

Naar het volgende item in de tijdlijn

1944 Ontdekt en gearresteerd
Gerrit van der Veenstraat 99
Gerrit van der Veenstraat 99
Gerrit van der Veenstraat 99
Gerrit van der Veenstraat 99 [+] Vergroot kaart [-] Verklein kaart
© NIOD

Gevangenen

Het gebouw waar nu het Gerrit van der Veen College gevestigd is, heeft een turbulente geschiedenis. Voor de oorlog doet het dienst als meisjesschool. Tijdens de bezetting wordt het gevorderd door de nazi's. Zij gebruiken het als hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst.

Hier worden Anne Frank, de andere bewoners van het achterhuis en twee van hun helpers naartoe gebracht nadat ze op 4 augustus 1944 zijn gearresteerd. Ze worden hier verhoord door de SS.

Naar Westerbork

De volgende dag worden de onderduikers overgebracht naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans. Jo Kleiman en Victor Kugler, de twee gearresteerde helpers, gaan naar een andere gevangenis. Op 8 augustus worden de onderduikers op de trein naar het doorgangskamp Westerbork gezet. Daar blijven ze een kleine maand en worden dan per trein naar Auschwitz gedeporteerd.

Alleen Otto overleeft

In Auschwitz sterven Hermann van Pels en Edith Frank. Fritz Pfeffer wordt overgebracht naar een ander concentratie kamp, Neuengamme, en sterft daar. Auguste van Pels wordt eerst naar Bergen-Belsen en dan naar Theresienstadt gebracht en sterft tijdens een transport. Margot en Anne worden ook naar Bergen-Belsen gebracht en sterven daar in februari 1945. Peter van Pels gaat in januari 1945 van Auschwitz naar het kamp Mauthausen, waar hij in mei sterft. Otto Frank blijft in Auschwitz en hij wordt daar op 27 januari 1945 bevrijd. Hij is de enige van de onderduikers uit het achterhuis die overleeft.

Een nieuwe straatnaam

Het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst is gevestigd aan de Euterpestraat. Daardoor heeft de naam van die straat een nare bijklank gekregen. AI snel na de bevrijding wordt de straat daarom hernoemd tot Gerrit van der Veenstraat, naar de Nederlandse verzetsheld en beeldhouwer Gerit van der Veen.

  • Printen

1937 Onderdeel van de Amsterdamse gemeenschap

De familie Frank raakt steeds meer ingeburgerd en treedt toe tot de Liberaal Joodse Gemeenschap. Arbeiders verenigen zich, om zich sterk te maken voor betere werkomstandigheden.

1938 Veel Joodse vluchtelingen na Kristallnacht

Na Kristallnacht vluchten meer Joden naar Nederland. Ook prinses Juliana voelt zich verbonden met de Joodse gemeenschap. Terwijl de opvang van de Joden meer aandacht krijgt, dreigen NSB’ers vaker in te grijpen.

1940 Amsterdam bezet

Voor de familie Frank verandert er na de inval van de Duitsers nog niet zo veel. Opekta verhuist naar de Prinsengracht. Tijdens bombardementen vallen er doden en gewonden in Amsterdam.

1940  Amsterdam bezet

1941 Joden mogen steeds minder

Het begint met een bioscoopverbod maar al snel worden Joden uit praktisch alle openbare gelegenheden geweerd. Joodse kinderen moeten naar aparte scholen. Dat geldt dus ook voor Anne en Margot Frank.

1941  Joden mogen steeds minder

1942 Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

Op haar dertiende verjaardag krijgt Anne Frank een dagboek. Een paar dagen later schrijft ze over de situatie in Amsterdam. De Jodenster wordt ingevoerd en de eerste razzia’s vinden plaats. In juli duikt de familie Frank onder.

1942  Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

1943 Deportaties en aanslagen

Terwijl de familie Frank ondergedoken zit, worden duizenden Joden uit Amsterdam gedeporteerd. Het verzet probeert de deportaties te frustreren met aanslagen op onder andere het bevolkingsregister. Veel mag het niet baten.

1943  Deportaties en aanslagen

1944 Ontdekt en gearresteerd

Op 4 augustus worden de onderduikers in het achterhuis ontdekt en gearresteerd. Via Westerbork gaan ze naar Auschwitz. Als de geallieerden in Zuid-Nederland landen is er even hoop op een snelle bevrijding. Duitse soldaten en NSB’ers slaan na Dolle Dinsdag op de vlucht.

1944  Ontdekt en gearresteerd

1945 De Hongerwinter eist zijn tol

De Hongerwinter teistert Amsterdam. Velen komen om van de honger en de kou. In de kampen sterven Edith, Margot en Anne Frank. Alleen Otto Frank overleeft. De Canadezen bereiken Amsterdam.

1945 Vreugde en verdriet

Een viering op de Dam op 7 mei eist levens als Duitse soldaten op de menigte schieten. Op 8 mei wordt Amsterdam echt bevrijd. Otto Frank keert terug. Hij weet dan al dat Edith dood is. Dat zijn twee dochters de oorlog ook niet hebben overleefd hoort hij later.

1945  Vreugde en verdriet

1946 Langzaam wordt de draad weer opgepakt

Op 3 mei 1946 vindt de eerste officiële dodenherdenking plaats. Het dagboek van Anne Frank wordt op 25 juni 1947 gepubliceerd. In Amsterdam krijgt het normale leven langzaam weer gestalte. Van 70.000 Joden die in 1940 in de stad woonden, hebben slechts 10.000 de oorlog overleefd.

1950 Blijvende herinnering

Ook al is de bevrijding al vijf jaar een feit, de nagalm van de oorlog blijft duidelijk merkbaar. De Joodse gemeenschap dankt Amsterdam met een monument voor haar hulp aan de Joden.

1950  Blijvende herinnering
  • 1950
  • Aan de beschermers der Nederlandse Joden in de bezettingsjaren. Beschermd door uw liefde. Gesterkt door uw weerstand. Rouwend met u.

    Deel opschrift monument 'Joodse Dankbaarheid'
  • picture:Eens per jaar twee minuten stilte

De tijdlijn is aan het laden

In wat voor stad leefde Anne Frank?
Zie hoe de bezetting en Jodenvervolging Amsterdam hebben getekend.

Let op er is meer

Gebruik de scrollbar om het hele item te bekijken.

 

 

Sluiten

Het Amsterdam van Anne Frank in vogelvlucht

Bekijk de belangrijkste plaatsen en verhalen uit het Amsterdam van Anne Frank.
Klik door naar de Tijdlijn en zie hoe Amsterdam vanaf 1933 verandert van een toevluchtsoord in een bezette stad.
Zoom in door aan de linkerkant op het plusje te klikken. Je kunt de plaatsen op de kaart dan makkelijker aanklikken.