Vorige Volgende

Vorige

Naar het vorige item in de tijdlijn

Volgende

Naar het volgende item in de tijdlijn

1936 Groeiend protest tegen het antisemitisme
Gebeurtenissen in de omgeving van het Rembrandtplein.
Rembrandtplein
Gebeurtenissen in de omgeving van het Rembrandtplein.
Rembrandtplein [+] Vergroot kaart [-] Verklein kaart

Leden van Het Zwart Front verstoren een filmpremière in Tuschinski

De film 'Heldenkermis' speelt zich af in het Vlaanderen van 1616, tijdens de Tachtigjarige oorlog. Tijdens de voorbereidingen voor carnaval verneemt de stad Boom dat het Spaanse leger naar de stad op weg is. Om te voorkomen dat de Spanjaarden gaan plunderen en verkrachten, besluit het stadsbestuur dat de mannelijke inwoners zich dood zullen houden. Hierdoor zullen de Spanjaarden de stad uit angst voor besmetting met een dodelijke ziekte misschien vermijden.

Maar de burgemeestersvrouw is het er niet mee eens en organiseert samen met de andere vrouwen van de stad een gastvrije en vrolijke ontvangst voor de soldaten en hun aanvoerder. De stad blijft hierdoor gespaard en de burgemeestersvrouw laat haar man met de eer strijken.

Regisseur Jacques Feyder is aanwezig bij de Amsterdamse première op 6 februari 1936 en snapt de heisa om zijn film niet. De film is komisch bedoeld en niet gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis. Desondanks wordt de film in Vlaanderen en ook in Nederland als een belediging opgevat: hij zou anti-nationaal zijn en de Nederlandse eer aantasten.

Al voor de première worden zo’n 12 mensen aangehouden door de politie. Een aantal van hen heeft stinkbommen bij zich. Als om half 11 de hoofdfilm begint, wordt het onrustig in de zaal en verschillende mensen worden, zo nodig met geweld, door de politie weggestuurd. Waarschijnlijk worden er ook stinkbommen gegooid. “Telkens als blijkbaar enkele aanwezigen zich in hun gevoelens gekwetst achtten, door hetgeen de film vertoonde, werd er geroepen: ‘schande, schande, - dat zijn onze voorouders niet’, ‘gooi dat vreemde gespuis eruit.’" Er worden pamfletten door de zaal gegooid. Ongeveer 25 mensen worden uit de zaal verwijderd. Aan het einde van de film ontstaan nog meer protesten, ook in de hal. Er worden die avond meer dan 30 mensen gearresteerd, waarvan de meesten dezelfde avond nog worden vrijgelaten.

Tijdens de tweede voorstelling van de film in Tuschinski zijn de protesten nog heviger dan de dag ervoor. Rond half 10 zijn al zo’n 30 personen gearresteerd wegens het verstoren van de voorstelling.

  • Printen

NSB

De Nationaal-Socialistische Beweging start als een fascistische partij die een autoritaire staat nastreeft. Onder invloed van de ontwikkelingen in nazi-Duitsland radicaliseert de NSB en worden ook antisemitische standpunten ingenomen. Tijdens de bezetting werkt de NSB openlijk samen met de nazi’s. Na de bevrijding wordt de NSB verboden en worden veel leden gearresteerd en berecht.

Meer over dit onderwerp Meer over dit onderwerp

1937 Onderdeel van de Amsterdamse gemeenschap

De familie Frank raakt steeds meer ingeburgerd en treedt toe tot de Liberaal Joodse Gemeenschap. Arbeiders verenigen zich, om zich sterk te maken voor betere werkomstandigheden.

1938 Veel Joodse vluchtelingen na Kristallnacht

Na Kristallnacht vluchten meer Joden naar Nederland. Ook prinses Juliana voelt zich verbonden met de Joodse gemeenschap. Terwijl de opvang van de Joden meer aandacht krijgt, dreigen NSB’ers vaker in te grijpen.

1940 Amsterdam bezet

Voor de familie Frank verandert er na de inval van de Duitsers nog niet zo veel. Opekta verhuist naar de Prinsengracht. Tijdens bombardementen vallen er doden en gewonden in Amsterdam.

1940  Amsterdam bezet

1941 Joden mogen steeds minder

Het begint met een bioscoopverbod maar al snel worden Joden uit praktisch alle openbare gelegenheden geweerd. Joodse kinderen moeten naar aparte scholen. Dat geldt dus ook voor Anne en Margot Frank.

1941  Joden mogen steeds minder

1942 Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

Op haar dertiende verjaardag krijgt Anne Frank een dagboek. Een paar dagen later schrijft ze over de situatie in Amsterdam. De Jodenster wordt ingevoerd en de eerste razzia’s vinden plaats. In juli duikt de familie Frank onder.

1942  Het wordt steeds gevaarlijker voor Joden

1943 Deportaties en aanslagen

Terwijl de familie Frank ondergedoken zit, worden duizenden Joden uit Amsterdam gedeporteerd. Het verzet probeert de deportaties te frustreren met aanslagen op onder andere het bevolkingsregister. Veel mag het niet baten.

1943  Deportaties en aanslagen

1944 Ontdekt en gearresteerd

Op 4 augustus worden de onderduikers in het achterhuis ontdekt en gearresteerd. Via Westerbork gaan ze naar Auschwitz. Als de geallieerden in Zuid-Nederland landen is er even hoop op een snelle bevrijding. Duitse soldaten en NSB’ers slaan na Dolle Dinsdag op de vlucht.

1944  Ontdekt en gearresteerd

1945 De Hongerwinter eist zijn tol

De Hongerwinter teistert Amsterdam. Velen komen om van de honger en de kou. In de kampen sterven Edith, Margot en Anne Frank. Alleen Otto Frank overleeft. De Canadezen bereiken Amsterdam.

1945 Vreugde en verdriet

Een viering op de Dam op 7 mei eist levens als Duitse soldaten op de menigte schieten. Op 8 mei wordt Amsterdam echt bevrijd. Otto Frank keert terug. Hij weet dan al dat Edith dood is. Dat zijn twee dochters de oorlog ook niet hebben overleefd hoort hij later.

1945  Vreugde en verdriet

1946 Langzaam wordt de draad weer opgepakt

Op 3 mei 1946 vindt de eerste officiële dodenherdenking plaats. Het dagboek van Anne Frank wordt op 25 juni 1947 gepubliceerd. In Amsterdam krijgt het normale leven langzaam weer gestalte. Van 70.000 Joden die in 1940 in de stad woonden, hebben slechts 10.000 de oorlog overleefd.

1950 Blijvende herinnering

Ook al is de bevrijding al vijf jaar een feit, de nagalm van de oorlog blijft duidelijk merkbaar. De Joodse gemeenschap dankt Amsterdam met een monument voor haar hulp aan de Joden.

1950  Blijvende herinnering
  • 1950
  • Aan de beschermers der Nederlandse Joden in de bezettingsjaren. Beschermd door uw liefde. Gesterkt door uw weerstand. Rouwend met u.

    Deel opschrift monument 'Joodse Dankbaarheid'
  • picture:Eens per jaar twee minuten stilte

De tijdlijn is aan het laden

In wat voor stad leefde Anne Frank?
Zie hoe de bezetting en Jodenvervolging Amsterdam hebben getekend.

Let op er is meer

Gebruik de scrollbar om het hele item te bekijken.

 

 

Sluiten

Het Amsterdam van Anne Frank in vogelvlucht

Bekijk de belangrijkste plaatsen en verhalen uit het Amsterdam van Anne Frank.
Klik door naar de Tijdlijn en zie hoe Amsterdam vanaf 1933 verandert van een toevluchtsoord in een bezette stad.
Zoom in door aan de linkerkant op het plusje te klikken. Je kunt de plaatsen op de kaart dan makkelijker aanklikken.