Educatieve strip met digiles en werkboekjes over de bezetting van Nederland voor jongeren van 13 tot 16 jaar. Met welke keuzes en dilemma’s kregen gewone mensen te maken tijdens de bezetting? Wat waren de reacties op de bezetting?

De Ontdekking

  • Printen

Jeroen is bij zijn oma op zolder op zoek naar spullen voor de vrijmarkt. Tussen alle rommel vindt hij de oorlogsplakboeken van oma. Hij hoort dat er tijdens de bezetting in zijn familie dingen zijn gebeurd waarover altijd gezwegen is. Als Jeroen de herdenking op 4 mei meemaakt, doet hij daar een schokkende ontdekking…

Digiles de Ontdekking

Maak je lessen met de Ontdekking nog interactiever door gebruik te maken van de nieuwe digiles. 

Bekijk de digiles

Bestel het lespakket

30 exemplaren met werkschriften voor vmbo of havo/vwo

Naar de bestelpagina

Lesgeven over de Holocaust

Hoe maak je lessen over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust interessant voor jongeren? Lees de aanbevelingen van internationale experts in de brochure Lesgeven over de Holocaust, een initiatief van de Task Force for International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and Research.

Lees de brochure

De Ontdekking is een strip over de bezetting van Nederland waarin belangrijke gebeurtenissen en begrippen aan de orde komen, zoals de intocht van het Duitse leger, verzet en collaboratie. Leerlingen volgen de 15-jarige Jeroen en raken via hem betrokken bij het verhaal. Het zelfstandig lezen van het stripverhaal kost ongeveer 45 minuten.

Tijdens het lezen van de strip was het muisstil in de klas, je kon een speld horen vallen!

Gebruik

In twee lessen kun je de strip lezen, aan de slag met de werkboekjes en de opdrachten bespreken met de digiles. Wil je meer doen, gebruik dan de twee verdiepende opdrachten. Het materiaal is er op twee niveaus: vmbo en havo/vwo. 

Leerlingen gebruiken de digiles. © Fotografie Charlotte Bogaert / AFS

Digiles

Met behulp van de digiles kun je een de opdrachten uit de werkschriften op een aansprekende en laagdrempelige manier behandelen.

De digiles bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Filmclip: een korte animatiefilm geeft een samenvatting van het stripverhaal en vormt hiermee een goede voorbereiding op het lezen.
  2. Tijdbalk: leerlingen zetten 14 belangrijke gebeurtenissen uit de periode 1933 – 1945 in de juiste volgorde.
  3. Stamboom: sleepopdracht waarmee leerlingen de hoofdpersonen beter uit elkaar leren houden.
  4. Echt gebeurd: leerlingen ontdekken via foto’s, filmclips en audiofragmenten dat de striptekenaar bij het tekenen gebruik gemaakt heeft van historische bronnen.
  5. Keuzes: dilemma’s en keuzes spelen een belangrijpe rol in het stripverhaal. Met behulp van korte opdrachten en interviewfragmenten komen leerlingen meer te weten over verzet, aanpassing en collaboratie.
  6. Discussie: aansluitend op het thema ‘Keuzes’ discussiëren leerlingen een de hand  van stellingen over de vraag: Waarom deden zij dat?
  7. Na de oorlog: de link tussen verleden en heden wordt gelegd. Eerst via mensenrechten en de vraag of mensen leren van de oorlog. Daarna doordat leerlingen vertellen over hoe zij de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging herdenken.  

Lesopzet havo/vwo

Aan de hand van getuigenverhalen komt de geschiedenis dichterbij.

Bij de bespreking van deze extra opdrachten kun je gebruik maken van de interviewfragmenten met ooggetuigen in de digitale les. De drie interviews zijn te vinden onder ‘Echt gebeurd, Helena & Esther’ en ‘Keuzes, Wim en Theo’.

Naar de digiles

1. Laat je leerlingen de getuigenverhalen lezen

2. Vraag je leerlingen de getuigenverhalen in één woord of één zin te typeren. Waarom hebben zij voor dit woord of deze zin gekozen? Ga in op de verschillen tussen de woorden en zinnen.

3. Bespreek de getuigenverhalen als bron. Je kunt hierbij de volgende vragen gebruiken:

  • Vind je de getuigenverhalen interessant? Waarom (niet)?
  • Tot welke inzichten ben je door de getuigenverhalen gekomen?
  • Zijn deze getuigenverhalen een betrouwbare bron van informatie over de Tweede Wereldoorlog? Geef één argument voor en één argument tegen.

 

Bekijk de getuigenverhalen

Lesopzet vmbo

Leerlingen verdiepen zich in motieven, keuzes en beleving van mensen tijdens de oorlog.

1. Kies een tekening en laat je leerlingen hem inkleuren. Elke tekening heeft extra docenteninformatie. Kies de tekening die past bij waar wat jij het met je leerlingen over wilt hebben. 

2. Vraag je leerlingen wat ze opvalt aan de tekening en de tekst. Het gaat hierbij vaak om details. Naar aanleiding van hun reacties geef je achtergrondinformatie.

 

Bekijk hieronder de lesopzet vmbo

Ontwikkeling van historisch besef

De strip stimuleert leerlingen zich te verplaatsen in de keuzes van de hoofdpersonen tijdens de bezetting van Nederland. Zo zien leerlingen hoe grote historische gebeurtenissen van invloed zijn op het leven van gewone mensen, en hoe het verleden doorwerkt in het heden. De Ontdekking stimuleert hiermee de ontwikkeling van het historisch besef bij leerlingen.

Ook interessant

Het vervolg op De Ontdekking is De Zoektocht. Deze educatieve strip gaat over de Jodenvervolging en is geschikt voor leerlingen in de onderbouw  van het voortgezet onderwijs.