Terug

Het Anne Frank Huis in Coronatijd

None

20 mei 2020 — Sinds januari 2012 is Garance zakelijk directeur bij de Anne Frank Stichting, binnenkort neemt zij afscheid. Op de valreep moet ze wel nog even dealen met een interessante laatste uitdaging.

Het is nu drie maanden sinds ons eerste interne corona crisisoverleg. Toen, half februari, was er nog geen besmetting geconstateerd in Nederland en hadden we nog nooit gehoord van de 1.5 meter samenleving, maar wij voelden wel al aan dat dit geen griepje was. Het ondenkbare gebeurde drie weken later: op 12 maart, om drie uur ’s middags, hoorden we dat we de volgende dag niet open mochten. Dat was ons in zestig jaar nog nooit overkomen. Zelfs tijdens verbouwingen bleef het Anne Frank Huis open, 364 dagen per jaar en vaak twaalf uur per dag.

Met tranen in de ogen keken we hoe de laatste bezoekers het museum verlieten. Meer dan 100.000 bezoekers hadden al een kaartje gekocht voor de periode tot 13 mei; later zou blijken dat slechts één op de vier van deze kaarthouders hun aankoopbedrag terug wilde ontvangen; de anderen gaven, in soms hartverwarmende reacties, aan dat we het aankoopbedrag als donatie mochten beschouwen, of beloofden binnen twee jaar te komen. We zullen ze met open armen (oh nee, dat mag niet meer, een hug…) ontvangen.  

We maakten de sluiting van het museum de volgende dag nog een beetje gezellig door samen de Holtkamp taartenvoorraad van het museumcafé op te eten, en controleerden de veiligheids- en klimaatinstallaties. ICT regelde extra VPN licenties en installeerde Teams. De wekelijkse online vrijmibo is inmiddels een begrip en een mooi moment om wel en wee te delen.

De gedwongen sluiting raakt het Anne Frank Huis heel hard. We zijn een ongesubsidieerd museum, en 90% van onze bezoekers komt normaliter uit het buitenland. Die komen voorlopig niet meer... Maar veel Nederlandse bezoekers willen ook graag naar het Anne Frank Huis; hopelijk pakken zij in de komende relatief rustige maanden (jaren…?) hun kans. De tijdslots die nu voor alle musea verplicht worden hebben wij al drie jaar, dus er is al heel lang géén rij meer.… De 1.5 meter samenleving betekent wel dat de capaciteit van het museum hooguit een vijfde van het aantal bezoekers uit 2019 (1.3 miljoen) zal zijn. Daarmee dekken we bij lange na de organisatiekosten niet. Wij hebben namelijk educatieve programma’s in meer dan veertig landen, die deels mogelijk werden gemaakt met de inkomsten uit het museum en dus direct op de tocht staan, juist nu er extra noodzaak is om te waken voor discriminatie, vooroordelen en antisemitisme.

In een crisis leer je je vrienden, én je collega’s, pas echt goed kennen, en gelukkig blijkt nu hoeveel ondernemerschap er in onze collega’s zit. Een radicaal aangepaste begroting lag er binnen drie weken; een heropeningsplan twee weken later, ruim op tijd voor de inmiddels aangekondigde datum in het spoorboekje van de premier: 1 juni (fingers crossed…). We lanceerden het videodagboek waar al maanden aan gewerkt was, en  de talloze positieve reacties erop tonen wederom aan hoe relevant de geschiedenis van Anne Frank nog is voor vandaag. Een ‘lockdown’ is geen onderduik, maar hoe gemakkelijk vrijheden en vanzelfsprekendheden kunnen wegvallen heeft de hele wereld in de afgelopen maanden kunnen ervaren, en de lessen uit de geschiedenis ontgingen velen daarbij niet.

Het wordt 3 mei. De dag waarop, zestig jaar eerder, Otto Frank het museum opende. De ironie ontgaat niemand dat juist op de dag dat het Anne Frank Huis zestig jaar open is, het museum gesloten is. We sturen een speciale chocoladereep naar alle collega’s, om er toch een beetje feestelijke dag van te maken.

Op 1 juni, Tweede Pinksterdag, zal ik er natuurlijk staan om de eerste bezoeker weer te verwelkomen. Helaas zal dat ook de laatste dag zijn waarop ik ‘in functie’ ben: de volgende dag start ik als directeur van Plan International Nederland. Het is een bizarre tijd om het Anne Frank Huis te verlaten, maar ik weet dat ik het Anne Frank Huis goed en in de hele competente handen van alle collega’s achterlaat. Het Anne Frank Huis heeft in zestig jaar vele stormen doorstaan, en ook deze crisis zullen we te boven komen.

Ik zal mijn collega’s, de klokken van de Wester en het geroezemoes op de Westermarkt, dat zeker terug zal komen, missen. Alle goeds en dank voor acht onvergetelijk mooie jaren!

Meer blogs