COLUMN - Marte van den Hoed (30) is docent maatschappijleer en burgerschap op een zwarte school in Amsterdam-West.

"Waarom zeg jij dit, waar komt dat vandaan?"

  • Printen
  • RSSRSS

Ik praat met mijn leerlingen veel over discriminatie en vooroordelen. Zeker bij het vak burgerschap; dat is een soort maatschappijleer, maar dan dichterbij. Dus heb je het over identiteit en zaken als hoe sta ik in het leven en hoe ga ik met mensen om. Over hoe verhoud ik me tot de maatschappij, en hoe verhoudt de maatschappij zich tot mij. 

Discriminatie en vooroordelen

Doordat dit een school is met veel allochtone leerlingen, kom je dan vanzelf bij discriminatie terecht. Want deze kinderen worden elke dag geconfronteerd met vooroordelen. Als ik met een paar van hen op stap ga en we lopen de tram in, dan voel ik al meteen bepaalde blikken – blikken die je als autochtoon niet kent. 

Zij zijn die Marokkaanse jongens

De leerlingen zijn tussen de 12 en 18: zij zijn die Marokkaanse jongens met leren jasjes en scooters, die het mikpunt zijn van heel veel vooroordelen en discriminatie. In de media, in de supermarkt, in de disco... Constant zien zij door de ogen van anderen wie zij zijn, welke plaats zij innemen in de maatschappij. Ik probeer ze daarmee te helpen door er met ze over te praten. En door rolmodellen de klas in te halen. Want ik realiseer me heel goed dat ik uit een andere wereld kom en niet ervaar wat deze kinderen ervaren.

Als ik doorvraag, merk ik dat er meer nuance zit

Mijn leerlingen hebben natuurlijk zelf ook vooroordelen. Vooral de onderwerpen homoseksualiteit en Joden, of Israël, liggen gevoelig. Ik vraag de kinderen dan om er op een normale manier over te praten, niet te gaan schelden. En ik stel ze vervolgens veel vragen. Dat werkt meestal wel. Waarom zeg jij dit, waar komt dat vandaan? Als ik doorvraag, door die grootspraak heen, merk ik dat er meer nuance zit bij de leerlingen dan op het eerste gezicht lijkt. 

Maar niet omdát het een Israëli of een Jood is

Het geweld in Gaza leeft erg onder mijn leerlingen. Ook over dit ingewikkelde onderwerp praat ik met ze. Laatst liet een jongen zich naar aanleiding van Gaza negatief uit over Joden. Toen zei ik: ‘Voor mij ben jij vrij om mensen te veroordelen wanneer die anderen iets naars aandoen. Maar niet omdát het een Israëli of een Jood is, daar gaat het me om.’ Dat snappen ze gelukkig wel, en daar zijn ze het ook mee eens.

Bekijk ook

Nieuw boek over antisemitisme Geschiedenis en actualiteit

In het laatste kwart van de vorige eeuw was het leven een stuk overzichtelijker...

Meer

Een klein gebaar kan al verschil maken Pilot met theaterlessen bij de strip Nieuwe vrienden

Tijdens de theaterlessen had ik een uitspraak van de dichter Sophocles in mijn hoofd: ‘Men moet leren door het te doen, want…

Meer

“Slachtoffers zijn zwak...” dader, helper, slachtoffer en toeschouwer

‘De Zoektocht’ is een educatief stripverhaal over de Holocaust, waarin de rollen van dader, helper, slachtoffer en…

Meer

“Daar heb ik wel van terug!” Antisemitisme in de klas

Uit een onderzoek in opdracht van de Anne Frank Stichting blijkt dat ruim een derde van de docenten geschiedenis en…

Meer

"Welke leerling herkent dit niet?” educatieve strip

Stel: je verhuist als tiener tegen je zin van een dorp naar de stad...

Meer

“Dus toen ik geboren werd gebeurde dat nog” Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer.

Ik merk bij mijn leerlingen dat er grote verschillen onderling zijn qua wat ze weten van de Tweede Wereldoorlog...

Meer

“Waarom zeg je dat eigenlijk?” Meester Bart werkt op een middelbare school in de Amsterdamse Bijlmer.

Ik geef les in Amsterdam-Zuidoost, een gebied met wel 170 verschillende culturen...

Meer

Leren van de geschiedenis? 65 jaar mensenrechten

‘De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een lijst van idealen’, zegt een collega...

Meer

Herdacht: de opstand in Sobibor

In 1943 kwamen negentien treinen vanuit Westerbork in Sobibor aan...

Meer

Antisemitisme onderzoek

Het rapport van het onderzoeksbureau Panteia, in opdracht van de Anne Frank Stichting, toont aan dat in het afgelopen jaar…

Meer

Stilte voor de storm

Zomaar een foto uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt door een Duitse militair...

Meer

Hulplijn

Hoe denken eerstejaars Pabo studenten over lesgeven over Anne Frank? Hoe staat het met hun kennis? Met collega Guido…

Meer

"Hé, daar breng ik de krant!" Piet van Ledden geeft in aanloop naar 4-5 mei een gastles

In de aanloop naar 4 en 5 mei heb ik een gastles gegeven op mijn oude basisschool in Nunspeet...

Meer

Mensenrechten, hè wat saai Mensenrechten, hé wat saai

Het imago van mensenrechten is niet zo positief, want veel leerlingen vinden het maar een abstract en dus wat saai…

Meer

Dag tegen racisme Dag tegen racisme

Je denkt op 21 maart misschien aan het begin van de lente, maar ik heb het over de internationale antiracisme dag van de VN...

Meer

Antisemitisme bestrijding Een belangrijk speerpunt van ons werk

De Anne Frank Stichting besteedt relatief veel tijd, menskracht en energie aan het tegengaan en bestrijden van antisemitisme...

Meer

Antisemitisme Achtergronden en wat doe je er aan...

'Jood’ is cool ontdekte een Leidse taalwetenschapper onlangs...

Meer

Vergeten slachtoffers Vergeten slachtoffers

‘Waarom is alleen Anne zo beroemd?' vraagt Mustafa tijdens een les op Openbare Basisschool de Piramide, in Haarlem, ‘er zijn…

Meer

'De leukste ideeën!' 'Docenten hebben vaak de leukste ideeën!'

Lies Schippers van de afdeling Educatie ziet graag dat docenten hun ideeën uitwisselen...

Meer

Een bijzondere groepsontvangst Een bijzondere groepsontvangst in het museum

Anja van ’t Hoenderdaal is educatief medewerker Groepsontvangsten...

Meer

Partnerscholen Column

Het idee voor Partnerscholen is ontstaan vanuit de wens om vaker en duurzamer met docenten samen te werken.

Column