Het onderzoek
Het behoefteonderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Panteia en geeft inzicht in de ondersteuning die docenten nodig hebben bij het behandelen van thema’s die centraal staan in het werk van de Anne Frank Stichting. Het gaat daarbij om onderwerpen als de Holocaust, het bespreekbaar maken en tegengaan van discriminatie – waaronder antisemitisme, racisme en moslimdiscriminatie – en het versterken van democratische waarden. De uitkomsten zijn gebaseerd op een landelijke enquête en interviews met docenten uit het voortgezet onderwijs en mbo.
Relevante bevindingen uit het behoefteonderzoek
De Holocaust
Docenten vinden de Holocaust een belangrijk onderwerp en voelen zich over het algemeen goed voorbereid om het te behandelen. Er is behoefte aan lesmateriaal dat de impact persoonlijker maakt, bijvoorbeeld via excursies. Uitdagingen zijn er ook: leerlingen ervaren afstand tot het onderwerp, terwijl het door parallellen met de oorlog in Gaza juist actueler lijkt. Op het vmbo en mbo vormt moeilijke taal in lesmateriaal een belemmering voor diepgaande bespreking.
Racisme, moslimdiscriminatie en antisemitisme
Docenten merken dat moslimdiscriminatie en antisemitisme het afgelopen jaar actueler zijn geworden in de klas. Ze vinden dat leerlingen hier te weinig vanaf weten. Vooral moslimdiscriminatie bespreken is lastig, omdat docenten zich hier minder op toegerust voelen en discussies snel oplopen. De behoeften van docenten verschillen sterk per regio. Bij alle vormen van discriminatie kunnen emoties in de klas hoog oplopen. Docenten willen handvatten om deze gesprekken goed te begeleiden en een veilige sfeer te waarborgen. Ze maken zich ook zorgen over de invloed van media: doordat leerlingen vooral informatie uit hun eigen ‘bubbel’ halen, is een gezamenlijk gesprek lastiger.
Democratische waarden
Veel docenten merken dat democratie weinig leeft onder leerlingen, omdat zij het als iets abstracts en ver van hun eigen leven ervaren. De kennis over democratie in de klas is beperkt. Docenten willen lesmateriaal dat beter aansluit bij de belevingswereld van jongeren, met aandacht voor media, actualiteit en waarden als vrijheid en solidariteit. Een uitdaging is dat discussies soms ontstaan doordat leerlingen via hun omgeving andere opvattingen meekrijgen.