4 januari 2026
—
Tot ons verdriet is Eva Schloss-Geiringer op zaterdag 3 januari op 96-jarige leeftijd in Londen overleden. Eva Geiringer woonde als meisje aan het Merwedeplein in Amsterdam, tegenover het woonhuis van Anne Frank. Net als Anne moest Eva met haar familie voor de nazi’s onderduiken en werd zij na twee jaar onderduik opgespoord, gearresteerd en gedeporteerd. Eva overleefde Auschwitz.
Van Wenen naar Amsterdam
Eva Geiringer werd op 11 mei 1929 in Wenen geboren. Duitsland, waar Hitler sinds 1933 aan de macht was, annexeerde Oostenrijk in maart 1938. Dat bracht direct gevaar voor Joden in dat land met zich mee. Eva kwam, na enige omzwervingen, met haar ouders en broer in februari 1940 aan het Merwedeplein in Amsterdam te wonen. Daar leerde Eva leeftijdgenootje Anne kennen. Samen met andere, Joodse en niet-Joodse buurtkinderen speelden zij op het plein.
Auschwitz
In 1942 dook de familie Geiringer onder. De oproep aan Eva’s broer Heinz ‘om in Duitsland te werken’ vormde de directe aanleiding. Twee onderduikjaren op verschillende onderduikadressen volgden. Door toedoen van een Nederlandse verpleegster, die met de nazi’s collaboreerde, werd de familie ontdekt. Op 11 mei 1944, op Eva’s 15e verjaardag, volgde de deportatie naar vernietigingskamp Auschwitz. Barre, bittere maanden volgden. In tegenstelling tot Eva en haar moeder overleefden Eva’s broer Heinz en vader Erich de naziverschrikkingen niet.
Otto Frank
Na de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945 door het Sovjet-leger keerden Eva en haar moeder via een lange reis terug naar Nederland. Tijdens deze reis ontmoetten zij Otto Frank, die net als zij de verschrikkingen van Auschwitz had overleefd. Otto Frank zou een belangrijke rol in Eva’s leven gaan spelen, als vriend en later als stiefvader. Otto sprak Eva moed in en gaf haar een doel in haar leven: fotografie. Met Otto’s Leica-fototoestel vertrok Eva naar Londen om fotografie te studeren. Daar ontmoette Eva Zvi Schloss met wie zij in 1952 trouwde. Otto trouwde in 1953 met Eva’s moeder, Elfriede Geiringer-Markovits, en verhuisde naar Bazel.
Praten
Ruim veertig jaar lang zweeg Eva over haar traumatische ervaringen in Auschwitz. Daarover zei zij:
‘For the first time I talked about this in 1988, when the exhibition dedicated to Anne Frank, came to London. I was far from politics, but I realized that the world had not learned any lessons from the events of 1939-1945, that wars continued, that persecution, racism, intolerance still existed. And then I began to share my experience, to call for changes in the world.’
Educatie
Eva reisde de wereld over om haar levensverhaal en boodschap met mensen te delen. Dat deed zij op openhartige en onverschrokken wijze, op scholen en universiteiten en binnen gevangenissen, veelal in samenwerking met de Anne Frank Trust UK in Londen. In 1996 nam Eva deel aan het Visual History Archive-project van de USC Shoah Foundation Institute om haar memoires over de gebeurtenissen tijdens de Holocaust voor educatieve doeleinden vast te leggen. Ook voor de Anne Frank Stichting legde zij haar levensverhaal vast.
Voor haar verdiensten kreeg Eva het Eredoctoraat in Burgerlijk Recht aan de Universiteit van Northumbria, Newcastle en de onderscheiding Knight of the Most Excellent Order of the British Empire. Als gebaar van verzoening met haar geboorteland kreeg Eva in 2021 weer het Oostenrijkse staatsburgerschap.
Vader en broer
Eva tekende haar levensverhaal op in het boek Eva's Story: A Survivor's Tale en werkte mee aan de documentaire Eva’s Mission. In het boek en de documentaire Eva’s Promise vertelde ze over de belofte die zij aan haar broer en vader tijdens de treinreis naar Auschwitz deed: het terughalen van hun schilderijen en gedichten die zij onder de zoldervloer van hun onderduikadres verstopt hadden. Eva kwam haar belofte na en schonk later dertig schilderijen, gemaakt door haar broer Heinz, aan het Verzetsmuseum in Amsterdam.
Erkentelijk
Eva Schloss-Geiringer heeft veel betekend voor de Anne Frank Stichting, wij konden altijd een beroep op haar doen. In 2017 kwam de 88-jarige Eva op ons verzoek naar Amsterdam ter gelegenheid van de 88e geboortedag van Anne Frank. In het voormalige woonhuis van Anne Frank aan het Merwedeplein 37-2, tegenover haar eigen voormalige woonhuis op nummer 46, deelde Eva haar levensverhaal met dertien 13-jarigen van het Amsterdams Lyceum, dezelfde middelbare school waar zij als meisje op zat, evenals haar broer Heinz.
Eva vertelde de leerlingen over haar jeugd, onderduik en deportatie naar Auschwitz en over het verlies van haar vader en broer. Op verzoek van een leerling liet zij het getatoeëerde nummer op haar arm zien. Het werd stil.
Onze lieve Eva is heengegaan, 9 jaar na het overlijden van haar man Zvi. Wij wensen haar dochters, schoonzoons, kleinkinderen en overige dierbaren veel sterkte met dit verlies.
