Terug

April-Meistakingen

29 april 1943 Nederland

Op 29 april 1943 staken de medewerkers van machinefabriek Stork in Hengelo. De staking breidt zich snel uit naar andere delen van de provincie Twente en een dag later ook naar de andere provincies in Nederland.

De stakingsgolf is een reactie op de beslissing van de Duitse bezetter om de Nederlandse soldaten opnieuw krijgsgevangen te maken. Een maand na de Duitse inval in mei 1940 waren de gevangen genomen Nederlandse militairen vrijgelaten, op voorwaarde dat ze geen verzet tegen de bezetter zouden plegen. Maar de bezetter ontdekt dat veel militairen deel uitmaken van de Ordedienst, een verzetsgroep, en besluit de militairen voor de Arbeidsinzet (Arbeitseinsatz) op te roepen.

De staking verrast de bezetter, die keihard terugslaat. Het standrecht wordt ingevoerd: een driekoppige SS-rechtbank kan verdachten onmiddellijk veroordelen, vaak tot de doodstraf. Met verder geweld en dreigementen lukt het de Duitsers om snel een einde te maken aan de stakingen. Tachtig personen worden standrechtelijk geëxecuteerd. Bij beschietingen van de stakers komen 95 mensen om en raken er 400 gewond.

De staking is een keerpunt in de houding van de Nederlandse bevolking. Het georganiseerde verzet neemt hierna sterk toe.