Capitulatie
De militaire tegenslagen van Italië maken het land oorlogsmoe. Steeds minder mensen in de regering en de militaire top willen met Duitsland meevechten tegen de geallieerden. Op 24 juli 1943 zegt de Fascistische Grote Raad zijn vertrouwen op in Benito Mussolini, de politiek leider van Italië. De volgende dag ontslaat de Italiaanse koning hem en komt er een nieuwe regering.
Mussolini wordt gearresteerd en Italië begint vredesonderhandelingen met de geallieerden. Maar zodra Italië capituleert, grijpen de Duitsers in en bezetten ze Italië om te voorkomen dat de geallieerden makkelijk kunnen oprukken.
Duitse commando’s bevrijden Mussolini. Hitler plaatst hem aan het hoofd van een Duitse vazalstaat: de Italiaanse Sociale Republiek, die Noord-Italië beslaat. Pas in 1945 veroveren de geallieerden deze gebieden.
Eind 1943 hebben de geallieerden het zuiden van Italië tot voorbij Napels veroverd, met veel verliezen. Ze willen verder oprukken naar Rome en heel Italië innemen.
Het Duitse leger heeft tussen Rome en Napels een zware verdedigingslinie gebouwd: de Gustav-linie. Een opvallend punt hierin is de Monte Cassino, een heuvel met daarbovenop een klooster uit de zesde eeuw.
Door een zwaar bombardement van het Amerikaanse leger raakt het klooster zwaar beschadigd. Het wordt hierdoor een zeer sterke Duitse stelling die bijna niet in te nemen is. Om het Duitse leger te verzwakken, vallen de geallieerden het verderop in het Noorden in de rug aan met een landing over zee bij Anzio, maar dit helpt niet.
Pas na vier aanvallen lukt het in mei om de Duitse verdedigingslinie te doorbreken. Een Poolse eenheid bereikt na zware gevechten de top van de Monte Cassino en plant de Poolse vlag op de puinhopen van het kapotgeschoten klooster.
Nu ligt de weg naar Rome open. Op 4 juni 1944 nemen Amerikaanse troepen de Italiaanse hoofdstad in. Maar het zal nog lang duren voor Italië helemaal is veroverd. Pas na maandenlange zware gevechten bereiken de geallieerden een nieuwe Duitse linie ten noorden van Florence. Hier blijft het front tot in het voorjaar van 1945. De aandacht van de geallieerde troepen is nu vooral gericht op de strijd in Noordwest-Europa.
De slag om Monte Cassino kost 55.000 geallieerde soldaten het leven. Aan Duitse zijde zijn de verliezen een stuk kleiner: 20.000 militairen sneuvelen.
