Terug

Westerbork wordt overvol: Misleiding op Simchat Torah

2 oktober 1942 Westerbork

Na Grote Verzoendag op 21 september 1942, laten de Duitse autoriteiten aan de Joodse Raad weten dat er voorlopig geen Joden naar Duitsland zullen worden gebracht en dat er weinig tot geen arrestaties zullen plaatsvinden. Dit bericht wordt al snel onder alle Joden bekend en het geeft grote opluchting. Op 3 en 4 oktober wordt het Loofhuttenfeest Soekot feestelijk afgesloten met Simchat Torah. Op zulke dagen komen veel mensen bij elkaar.

Maar de nazi’s misbruiken de Joodse feestdagen op een grimmige manier. Ze hebben in het hele land razzia's voorbereid. Ze pakken op vrijdag 2 oktober 's avonds tot in de volgende dag alle gezinnen op van wie mannen in werkkampen verblijven en vervoeren ze naar Kamp Westerbork. De vaders, zoons en broers, die al ruim zes maanden niet meer thuis zijn geweest, worden uit de werkkampen weggehaald en onder het mom van gezinshereniging overgebracht naar Kamp Westerbork.

Westerbork krijgt er in twee dagen ongeveer 13.000 bewoners bij, terwijl er maar plaats is voor ongeveer 3.000 mensen. Barakken raken overvol en duizenden mensen moeten op de grond slapen.

De belofte dat er geen Joden naar kampen in Duitsland zullen gaan blijkt een leugen van de nazi's te zijn: in oktober 1942 worden met negen treinen bijna 12.000 Joden naar Auschwitz gedeporteerd.

Westerbork is doorgangskamp

Op 1 juli 1942 heeft de bezetter de macht over het oude vluchtelingenkamp Westerbork overgenomen van de Nederlandse overheid. Er komt prikkeldraad omheen en het kamp heet voortaan “Politioneel doorgangskamp” (Polizeiliches Durchgangslager). Vanaf 15 juli worden vrijwel alle Joden uit Nederland hier naartoe gebracht.  Daarna worden ze doorgestuurd naar Duitse concentratie- en vernietigingskampen. Meestal is dat Auschwitz-Birkenau in bezet Polen, maar soms wordt onderweg gestopt om mannen bij Duitse werkkampen af te geven.

Op 3 oktober 1942 zijn al 24 treinen naar Auschwitz gereden, met ongeveer 19.000 gevangenen. De meeste van hen zijn bij aankomst vermoord. Daar weten de mensen in Nederland echter niets van.