Lesgeven over Holocaust

Uitbreiding van de training

Op dit moment ontwikkelt de Anne Frank Stichting in samenwerking met het Nationaal Holocaustmuseum, Nationaal monument kamp Vught, Nationaal monument kamp Amersfoort, Herinneringscentrum Westerbork en Nationaal monument Oranjehotel een scholingsaanbod voor docenten rond het lesgeven over de Holocaust.

Hoe ziet dit scholingsaanbod eruit? 

De nieuwe modules helpen docenten om de Holocaust op een historisch verantwoorde en betekenisvolle manier te behandelen in de klas. Ook is er aandacht voor de betekenis van deze geschiedenis voor burgerschap en de samenleving vandaag de dag. In samenwerking met docenten zijn vijf thema’s gedefinieerd. 
De modules kosten de docent +- 2 uur studietijd en zijn los van elkaar te volgen bij alle zes de instellingen. Het aanbod combineert kennisverdieping met praktische handvatten, didactische vaardigheden, verantwoorde bronnen en ondersteunt zowel beginnende als ervaren docenten vo en mbo bij het vormgeven van hun lessen over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust.

Vijf modules 

1. Omgaan met dadertaal

Bij het lesgeven over de Holocaust speelt taal een belangrijke rol. Propaganda, dadertaal, misbruik van woorden om mensen te stereotyperen en vooroordelen te bevestigen is onderdeel van de didactiek. Daarnaast is taal ook in de huidige wereld een kracht die niet te onderschatten is. Welke bronnen lees je en wat staat er werkelijk? Deze module is gericht op het herkennen en kunnen duiden van dadertaal, in het bijzonder zoals die door de nazi's is gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog.

2. De Holocaust in 3 lessen 

In deze workshop werken deelnemers met persoonlijke verhalen, reflecteren op brongebruik en de keuzes die je daarin maakt. Deelnemers leren een eigen lesplan maken zodat zij op een aansprekende en verantwoorde manier les(sen) over de Holocaust kunnen vormgeven. Deze praktische workshop is bedoeld voor de beginnende docent geschiedenis, mens & maatschappij en burgerschap.

3. Historische propaganda en beeldvorming 

Tijdens het nazitijdperk werd propaganda op grote schaal ingezet om antisemitische vooroordelen en stereotypen te verspreiden. In deze workshop onderzoeken docenten hoe vooroordelen ontstaan en welke rol stereotypen spelen in ons denken. 
Aansluitend analyseren we stap voor stap historische propagandabeelden uit het nazitijdperk en kijken we hoe beeldvorming werkt en welke propagandatechnieken worden ingezet om mensen te beïnvloeden. Deelnemers leren onderscheid maken tussen waarneming, interpretatie en aannames, en ontdekken hoe stereotypen en vooroordelen in beeldtaal worden gebruikt. Vervolgens verkennen we hoe vergelijkbare technieken ook vandaag de dag voorkomen. De gebruikte werkvormen zijn direct toepasbaar in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs.

4. Omgaan met daderschap 

In lessen over de Holocaust is het daderperspectief vaak kort aan de orde of afwezig. Als we iets willen leren over waarom de Holocaust heeft kunnen plaatsvinden, moeten we kijken naar de mensen en instanties die hier verantwoordelijk voor waren. Tijdens deze workshop kijken we enerzijds naar het systeem waarbinnen mensen dader werden en anderzijds naar individuele verhalen. We maken daarbij gebruik van daderperspectieven van verschillende plekken waar Nederlandse daders aanwezig zijn geweest. Thema's die behandeld worden zijn: verantwoordelijkheid, het herkennen van daderschap, bewustwording van de systematische wijze en structuur van vervolging en moord, multiperspectiviteit en dadertaal. 

5. Omgaan met Antisemitisme 

De toename van antisemitisme in Europa, zien we ook terug in de scholen. Tijdens deze workshop maken docenten kennis met de verschillende, eeuwenoude en actuele vormen van antisemitisme. Vragen die centraal staan zijn: Welke vormen kennen we en hoe herkennen we het als antisemitisme? Wat is het verschil tussen antisemitisme en het afwijzen van Israël als Joodse staat? Hoe raakt antisemitisme Joden in Nederland? We zoomen in op taalgebruik en reiken vaardigheden aan hoe je als docent antisemitisme bespreekbaar kunt maken in de klas.

Meedoen met pilotworkshop?

De workshop wordt momenteel doorontwikkeld in samenwerking met docenten. We zoeken daarom scholen die gratis willen deelnemen aan een pilot. Interesse? Mail naar docenten@annefrank.nl o.v.v. “Pilot workshop Holocausteducatie”.